بررسی ویژگیهای فیزیولوژیک بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) در شرایط تنش رطوبتی و منابع مختلف کودی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22069/ejcp.2021.18317.2355چکیده
سابقه و هدف: مدیریت بهینه مصرف آب و منابع کود از عوامل مهم در موفقیت کشت گیاهان دارویی بوده و در این راستا شناسایی کودهای سازگار با طبیعت و مناسب برای گیاه می تواند اثرات مطلوبی بر شاخص های کمی و کیفی گیاه داشته باشد. بابونه یکی از گیاهان دارویی است که سابقه استفاده از آن به تمدن روم قدیم باز میگردد. به منظور بررسی اثر برخی کودهای شیمیایی، زیستی و حیوانی بر ویژگیهای فیزیولوژیک گیاه بابونه آلمانی در شرایط تنش رطوبتی، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه اجرا گردید.مواد و روشها: تیمارهای آزمایشی شامل سطوح مختلف آبیاری (I) به عنوان فاکتور اول در سه سطح: آبیاری پس از 40 میلیمتر تبخیر از تشتک (I1)، آبیاری پس از 80 میلیمتر تبخیر از تشتک (I2) و آبیاری پس از 120 میلیمتر تبخیر از تشتک (I3) و حاصلخیزکنندههای خاک (F) به عنوان فاکتور دوم در پنج سطح: عدم مصرف کود (F0)، کود شیمیایی (F1)، کود زیستی (F2)، کود دامی (F3) و کود مرغی (F4) بودند. ویژگیهای فیزیولوژیک اندازهگیری شده شامل محتوای رنگیزه فتوسنتزی، محتوا رطوبت نسبی، کربوهیدراتهای محلول کل، درصد نیتروژن، فسفر و پتاسیم، محتوای ترکیبات آنتی کسیدانی، درصد و عملکرد اسانس و عملکرد گل خشک بودند که هر یک به روش استاندارد اندازهگیری شد. یافتهها: نتایج نشان داد که با تاخیر در آبیاری درصد نیتروژن و فسفر کاهش نشان داد. در حالی که اعمال تنش کمآبی باعث افزایش میزان اسانس شد و بیشترین میزان اسانس و عملکرد اسانس در شرایط تنش متوسط مشاهده شد. همچنین بیشترین میزان درصد نیتروژن، فسفر و میزان اسانس و عملکرد اسانس در کاربرد کود مرغی بدست آمد. کاربرد منابع مختلف کودی در مقایسه با شاهد تاثیر معنیداری در افزایش محتوای رنگیزههای فتوسنتزی، محتوای رطوبت نسبی برگ، کربوهیدراتهای محلول در آب و جذب پتاسیم در هر یک از شرایط آبیاری نشان داد. محتوای فنل کل، فلاونوئید، درصد مهار رادیکال DPPH و عملکرد خشک گل بابونه آلمانی به ترتیب منجر به افزایش 36، 25 ، 35 و 24 درصد در شرایط آبیاری مطلوب و 30، 19 ،30 و 20 درصد در شرایط تنش متوسط و 20، 11 ، 13 و 17 درصد در شرایط تنش شدید کم آبی در گیاهان تیمار شده با کود مرغی نسبت به تیمار شاهد شد. نتیجهگیری: براساس نتایج این پژوهش میتوان بیان کرد که در هر یک سـطوح تـنش کمآبی اسـتفاده از کـود آلی از کـارایی بیشـتری در بهبود ویژگیهای کمی و کیفی گیاه بابونه آلمانی برخودار است و بهتر است برای افزایش راندمان محصولات کشاورزی از نهادههای آلی و زیستی به جای کودهای شیمیایی با هدف کاهش آلودگی در راستای نیل به کشاورزی پایدار استفاده شود.