فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فعالیت‌های کشاورزی در مقایسه با سایر فعالیت‌های تولیدی، فعالیتی پرریسک بوده و این ریسک اغلب با ناکارآمدی همراه است. بنابراین مطالعه همزمان ریسک و عدم کارایی می‌تواند منجر به تولید کاراتر شود. بر اساس داده‌های سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان (سال ۱۳۹۵)، تعداد کل کشاورزان در زمان مطالعه ۳۸۷۶۳ نفر بود. با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه مورد نیاز ۲۲۶ نفر محاسبه شد که تقریباً ۵۸ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهد. پرسشنامه شامل دو بخش بود که به‌ترتیب مربوط به نهاده‌های مورد استفاده در فرآیند تولید برنج و متغیرهای اجتماعی-اقتصادی کشاورزان و مزارع آنها بود. برای ارزیابی همزمان کارایی فنی و ریسک تولید برنج‌کاران، در شهرستان رشت در سال ۱۳۹۷، از یک مدل تولید مرزی تصادفی تعمیم‌یافته (SFP) با ویژگی‌های ریسک انعطاف‌پذیر استفاده شد. نتایج تخمین تابع ریسک تولید نشان داد که تولید برنج به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر نهاده‌های زمین، بذر و نیروی کار قرار دارد. همچنین، نهاده‌های سطح زیرکشت، آب، سن شالیکار و جنسیت ریسک فزاینده و بذر، علف‌کش‌ها، ماشین‌آلات، تحصیلات کشاورز، اندازه خانواده و تجربه کشاورزی از نهاده‌های ریسک کاهنده هستند. علاوه بر این، بذر، نیروی کار، عضویت در تعاونی‌های کشاورزی و بیمه، ناکارایی فنی را افزایش می‌دهد. کود نیترات، آب، جنسیت، تجربه کشت برنج و شرکت در کلاس‌های آموزشی و ترویجی اثر مثبت بر کارایی فنی در منطقه‌ی مورد مطالعه داشتند. نتایج برآورد کارایی فنی نشان داد که میانگین کارایی فنی شالیکاران با مؤلفه ریسک 47/93 درصد و بدون مؤلفه ریسک 27/96 درصد بوده است. بنابراین واضح است که برآورد مدل بدون مؤلفه ریسک منجر به خطای بزرگنمایی در میزان کارایی فنی می‌شود. در نتیجه، توصیه می‌شود هنگام اندازه‌گیری کارایی فنی شالیزارها برای دستیابی به مدیریت ریسک صحیح و تولید بسیار کارآمد، مؤلفه ریسک در نظر گرفته شود.