تاثیرپذیری تابآوری اقتصادی ایران از کاهش سهم نفت در صادرات
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه سمنان
2 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه سمنان
doi
10.22034/ijts.2023.1989256.3789چکیده
یکی از اهداف اقتصادی کشورهای دنیا، افزایش تابآوری اقتصادی و کاهش آسیب پذیری در برابر تکانههای داخلی و خارجی است. عوامل متعددی امکان تأثیرگذاری بر تابآوری اقتصادی یک کشور را دارند که از جمله آنها تنوع در صادرات، کاهش وابستگی به نفت و افزایش سهم صادرات غیرنفتی از کل صادرات است. این موضوع در خصوص اقتصاد ایران که همواره در معرض تکانههای خارجی به مانند تحریم بوده و نیز از کشورهای صادرکننده نفت محسوب میشود، اهمیت مضاعفی دارد. سوال اصلی که پژوهش حاضر به آن پاسخ میدهد این است که آیا با کاهش سهم صادرات غیرنفتی در سبد صادراتی ایران، تابآوری اقصاد ایران افزایش مییابد؟ برای پاسخ به سوال اصلی پژوهش، ضمن بهرهگیری از روشهای ساخت شاخص ترکیبی تابآوری، دادهای مربوط به 31 سال از اقتصاد ایران (1369 تا 1399) با استفاده از روشهای تحلیل رگرسیونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته تا علاوه بر تعیین رابطه کوتاهمدت و بلندمدت میان سهم صادرات غیرنفتی از کل صادرات و تابآوری اقتصادی، جهت و شدت این رابطه نیز تبیین شود. نتایج به دست آمده نشان میدهد که در بلندمدت با افزایش هر واحد صادرات غیرنفتی به کل صادرات، به میزان ۰٫۸۱ واحد تابآوری اقتصادی کشور افزایش پیدا خواهد کرد. به عبارت دیگر تأثیرگذاری سهم صادرات غیرنفتی بر تابآوری اقتصادی نسبتا عدد بزرگی است و در نتیجه با کاهش سهم صادارت نفتی در سبد صادارتی کشور، تابآوری اقتصادی به طور موثری افزایش خواهد یافت.