فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«بزه‌دیده‌شناسی» به‌عنوان رویکردی مثبت‌نگر در حمایت از بزه‌دیدگان، یکی از ویژگی‌های برجسته آموزه‌های کیفری در توجه به جایگاه بزه‌دیده در عدالت کیفری می‌باشد. این رویکردِ نو، نه‌تنها به بررسی حقوق و حمایت از بزه‌دیدگان در یک نظام بزه‌دیده‌مدار، بلکه با گذر از دگرگونی اندیشه‌ها به رویکردی کلاسیک و سپس رویکردی جامعه‌شناسانه تبدیل شده است، به‌گونه‌ای‌که اگر حقوق کیفری به نیازهای بزه‌دیدگان توجه نکند، این نظام نمی‌تواند به حقیقت خود که کارآیی لازم در مبارزه با بزه و کنترل بزهکاری است، دست پیدا کند. در برخی بزهکاری‌ها مانند «قتل» و «تجاوز»، «بزه‌دیده‌شناسی» یکی از رهیافت‌های مهم سیاست جنایی شمرده می‌شود؛ در این رویکرد، الگوی مهمی باید در بُعد قضایی در حمایت از بزه‌دیدگان قتل و تجاوز صورت گیرد. در این پژوهش، بزه‌دیده‌شناسی قضایی در دو نظام حقوقی ایران و آمریکا بررسی خواهد شد؛ پرسش این است که بزه‌دیده‌شناسی قضایی در جرایم قتل و تجاوز در حقوق ایران و آمریکا از چه جایگاهی برخودار است. خواهیم دید که در هر دو نظام با وجود تفاوت‌هایی در سیاست‌های تقنینیِ حمایتی از بزه‌دیدگان، بزه‌دیده‌شناسی از بنیادی‌ترین حقوقِ کیفری بزه‌دیدگان در نظام عدالت جنایی به‌شمار می‌رود. ازاین‌رو حق جبران آثار بزه‌دیدگی و احترام به کرامت انسانی بزه‌دیده از بنیان‌های نظری الگوی چندگانه حمایت از بزه‌دیده تلقی می‌گردد.