مدل ساختاری فاجعه‌انگاری درد با خوردن هیجانی: نقش میانجی حساسیت اضطرابی و ترس مرتبط با درد در افراد دارای درد مزمن

نویسندگان

1 گروه روانشناسی سلامت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

3 گروه روان شناسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، گیلان، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2021.309419.643629
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی حساسیت اضطرابی و ترس مرتبط با درد در رابطۀ بین فاجعه‌انگاری درد و خوردن هیجانی در افراد دارای درد مزمن است. روش پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعۀ آماری شامل بیماران مبتلا به درد مزمن است که در بهار، تابستان و پاییز سال 1398 به کلینیک‌های شهر تهران در مناطق 4 و 8 مراجعه کرده بودند. از میان آن‌ها 300 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. از محاسبۀ شاخص تودۀ بدنی و پرسشنامه‌های رفتار خوردن داچ (DEBQ)، حساسیت اضطرابی (ASI)، مقیاس‌های نشانگان اضطراب درد (PAS) و فاجعه‌انگاری درد (PCS) برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. داده‌ها با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Amos 21 تحلیل شدند. نتایج نشان داد مدل با داده‌های مشاهده‌شده برازش مطلوب دارد. نتایج نقش میانجی حساسیت اضطرابی (05/0 =P، 954/1= t، 137/0=β) و ترس مرتبط با درد (001/0 =P، 244/3= t، 106/0=β) در رابطۀ بین فاجعه‌انگاری درد و خوردن هیجانی تأیید می‌شود. 3/46 درصد از واریانس خوردن هیجانی می‌تواند به‌وسیلۀ فاجعه‌انگاری، حساسیت اضطرابی و ترس مرتبط با درد تبیین شود. به‌نظر می‌رسد برای پیشگیری و درمان خوردن هیجانی در افراد مبتلا به درد و نیز حفظ آثار درمانی، سازه‌های شناختی و هیجانی مرتبط با درد نظیر حساسیت اضطرابی و ترس مرتبط با درد باید هدف مداخلات درمانی قرار گیرند.