پیش‌بینی خودکارآمدی تحصیلی بر اساس سبک های دلبستگی و مهارت‌های فراشناختی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران

2 استادیار، پژوهشکدة علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، تهران، ایران، مرکز تحقیقات علوم شناختی و رفتاری در پلیس، معاونت بهداشت، امداد و درمان، فرماندهی انتظامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
چکیده

مطالعه دربارة خودکارآمدی تحصیلی و عوامل مؤثر بر آن در جامعة امروزی برای دانش‌آموزان توجه ویژه‌ای می‌طلبد. هدف تحقیق حاضر پیش‌بینی خودکارآمدی تحصیلی بر اساس سبک‌های دلبستگی و مهارت‌های فراشناختی دانش‌آموزان بود. مطالعه از نوع توصیفی- همبستگی بود و نمونة آماری به‌ روش خوشه‌ای، 195 نفر از دانش­آموزان دختر پایة سوم شهرستان اهر بود. بر اساس اهداف از سه پرسشنامة خودکارآمدی تحصیلی یلروی و بانتینگ (2002)، دلبستگی کولینز و رید (1990) و فراشناخت اونیل و عابدی (1996) برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. نتایج تحلیل همبستگی نشان داد مؤلفه‌های مهارت فراشناختی با خودکارآمدی تحصیلی رابطة مثبت و معنادار دارند و همچنین، با مؤلفه‌های دل­بستگی نا ایمن اجتنابی و ایمن رابطة مثبت و معنادار دارند، ولی مؤلفة سبک دلبستگی اضطرابی رابطة منفی با خودکارآمدی تحصیلی دارد (05/0>P). همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد میزان تأثیرگذاری مؤلفه‌های آگاهی فراشناختی، راهبرد شناختی، برنامه‌ریزی و خودبازبینی بر خودکارآمدی تحصیلی به ترتیب، برابر 29/0، 28/0، 37/0، 11/0 است (05/0>P). همچنین، نتایج نشان داد میزان تأثیرگذاری مؤلفه‌های وابستگی (نا ایمن اجتنابی)، نزدیک‌بودن (ایمن)، اضطرابی بر خودکارآمدی تحصیلی به ترتیب برابر 44/0، 24/0، 11/0- است (05/0>P). از این نتایج چنین استنباط می‌شود که با نهادینه‌کردن فرایند یاددهی -یادگیری معنا‌دار و همچنین، شرایط دور از اضطراب می‌توان خودکارآمدی دانش‌آموزان را بهبود بخشید.