ارزیابی ساختار بازار و اندازهگیری قدرت بازاری در بخش صنعت ایران
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترا اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادتمام گروه اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/ijts.2022.560188.3695چکیده
دسترسی انحصاری دولت بر منابع نفتی و جهتگیری اصل 44 قانون اساسی از دلایل اصلی دوری اقتصاد ایران از رقابت و پائین بودن بهرهوری و کارایی از نتایج عمده اقتصاد دولتی بوده است. در واقع اجرای «قانون سیاستهای کلی اصل 44» به مثابه اقدامی برای رهایی از انحصار دولتی است. هدف محوری این مقاله شناخت ماهیت ساختار بازارهای ایران و اندازهگیری قدرت انحصاری به تفکیک بازارهای صنعتی کدهای چهار رقمی است. برای تحقق این هدف ضمن استفاده از دادههای صنایع کارخانهای برای دوره 1381 الی 1397 از رویکرد هال-راجر برای اندازهگیری قدرت انحصاری استفاده میشود. یافتهها مؤید آن است که در اکثر صنایع شاخص مارک آپ بیش از 2/1 و شاخص لرنر بیشتر از 16/0 بوده که دلالت بر وجود قدرت انحصاری است. صنایعی همچون؛ صنعت تولید سیمان، آهک و گچ و صنعت تولید داروها و فراوردههای دارویی دارای بیشترین میزان قدرت انحصاری بودهاند. بهعلاوه، نتایج بهدست آمده از صرفههای مقیاس نشان داد که صنایع تحت بررسی از صرفههای مقیاس برخوردار نبودهاند.