تعیین اثربخشی تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای همراه با آموزش خواندن بر حافظۀ فعال و عملکرد خواندن کودکان نارساخوان: شواهدی از پتانسیل‌های وابسته به رویداد

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه تهران، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، تهران، ایران.

2 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه تهران، دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی،دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2021.298078.643442
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای همراه با آموزش خواندن بر حافظۀ فعال و عملکرد خواندن کودکان نارساخوان انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی همراه با پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه‌های نامعادل است و از جهت هدف، کاربردی محسوب می‌شود. جامعۀ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان نارساخوان هفت تا نه‌سالۀ مراجعه‌کننده به کلینیک آتیۀ درخشان ذهن شهر تهران در تیر تا شهریور 1394 و خرداد تا مرداد 1395 تشکیل می‌دهند که 16 نفر از آن‌ها (12 پسر و 4 دختر) به روش نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان نمونۀ پژوهش انتخاب شدند. گروه آزمایش به‌مدت ده جلسه، برنامۀ آموزش تحصیلی فردی به‌همراه تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای در ناحیۀ قشر پیش‌پیشانی چپ را دریافت کرد؛ درحالی‌که گروه کنترل در شرایط مشابه، ده جلسه آموزش تحصیلی به‌همراه تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای ساختگی (شم) را گذراندند. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات، از آزمون خودکار عصب-روان‌شناختی کمبریج (CANTAB)، خرده‌آزمون حافظۀ فعال در هوش‌آزمای استنفورد-بینه، ویراست پنجم (SBIS-5) و خوشۀ خواندن آزمون پیشرفت تحصیلی وودکاک جانسون (WJ III) استفاده شد و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل داده‌ها صورت گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد شاخص‌های حافظۀ کلامی، حافظۀ غیرکلامی، ظرفیت حافظه، روانی خواندن و همچنین خطای ارتکاب و حذف بعد از دریافت تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای، به‌طور معناداری تغییر یافته است (001/0 <P). با توجه به این نتایج، می‌توان گفت افزایش تحریک‌پذیری قشر پیشانی چپ با استفاده از تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای می‌تواند موجب بهبود برخی شاخص‌های خواندن و حافظه در کودکان نارساخوان شود.