جستاری در ویژگیهای سقراط در جایگاه معلمی الهامبخش
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 استادیار، گروه حقوق، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه آیتالله بروجردی، بروجرد، ایران
doi
چکیده
شایستة شخصیت سقراط است که پیش و بیش از دیدهشدن از زوایای دیگری همچون فلسفه و فیلسوفبودن، از زاویه معلمی بدان نگریسته شود؛ چرا که این معلم بزرگ، یکتنه با ایستادگی در برابر سوفسطائیان، جریان تعلیم و تربیت را به شاهراه اصلی خود باز میگرداند و خدشهای که نگاه منفعتطلبانة سوفیستها بر جایگاه و شأنیت معلمی وارد آورده را میزداید. افزون براین، شاگردانی چون افلاطون را تربیت میکند که با دنبالکردن راه و رسم معلم خویش، تداوم حیات معنوی سقراط را نهتنها در آن زمان و مکان خاص، بلکه در گسترة تاریخ و پهنة زمین موجب میشوند. بر این اساس، شرح، بسط و تبیین ویژگیهای سقراط در جایگاه معلمی هدف پژوهش حاضر واقع شده و برای نیل به آن، با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون، آثار و مکتوبات مرتبط با موضوع، مورد خوانش، بازخوانی و کدگذاری و تحلیل قرار گرفته است. ماحصل پژوهش حاضر در گام نخست استحصال بیست و پنج مضمون اصلی (ویژگی) است، که این مضامین ضمن تحلیل، در قالب 4 مضمون سازماندهندة منش علمی و دانشوری، منش اخلاقی و رفتاری، منش اجتماعی و بین فردی و منش تعلیمی و تربیتی دستهبندی شدهاند. گام دیگر، صورت بندی مضامین سازماندهنده در قالب دو مضمونِ فراگیر سلوکِ فردی - معاشرتی و سلوکِ علمی- تربیتی، و پس از آن تجمیع و ترسیم تمام مضامین یادشده در قالب جدول و شبکة مضامین است.
