بررسی فقهی حقوقی مسؤولیت کیفری عدم رعایت دستورالعملهای بهداشتی و سرایتدادن کرونا
نویسندگان
1 استاد، گروه معارف و حقوق، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران. (نویسنده مسؤول)
2 استاد، گروه حقوق، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران
3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
doi
10.22034/jccj.2024.446716.1508چکیده
انتقال کرونا از موضوعات مهم حوزه بهداشت و سلامت است که دارای ابعاد فقهی و حقوقی نیز میباشد. مسؤولیت کیفری سرایتدادن و انتقال، ازجمله ابعاد حقوقی کرونا است که نیازمند بحث و بررسی است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی مسؤولیت کیفری عدم رعایت دستورالعملهای بهداشتی و سرایتدادن کرونا از منظر فقه و حقوق است. مقاله پیش رو توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانهای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافتهها بر این امر دلالت دارد که از منظر فقهی، با استناد به قاعده حرمت اضرار به نفس، قاعده لاضرر، اصل احتیاط و قاعده وجوب دفع ضرر میتوان مسؤولیت کیفری ناقلین ویروس کرونا را تبیین نمود. در حقوق کیفری نیز ناقلین بیماریهای واگیردار مانند کرونا دارای مسؤولیت کیفری هستند. بر این اساس، چنانچه بیمار از بیماری خود آگاه است و سبب انتقال بیماری به دیگری میشود، دارای مسؤولیت کیفری است. جنایتهای عمد، شبهعمد و خطای محض از مهمترین مصادیق مسؤولیت انتقالدهنده کرونا است که حسب موقعیت ذهنی و کیفیت رفتار عامل انتقال ویروس تعیین میشود. با این حال، بهطور کلی در حقوق ایران رویکرد قانونگذار و نظام عدالت کیفری چندان که باید و شاید، قابل دفاع نیست و بهنظر نمیرسد قوانین کیفری رویکرد مناسب و مؤثری در زمینه مقابله با انتقال ویروس کرونا، اتخاذ کرده باشند.