صادرات جهانی کالاهای زیست محیطی و نقش عوامل نهادی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد دهاقان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دهاقان ، ایران
2 دانشیار اقتصاد بین الملل ، گروه مدیریت، واحد مبارکه ،دانشگاه آزاد اسلامی ، مبارکه، ایران
3 دانشیار گروه علوم اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
4 استادیار ، گروه مدیریت و اقتصاد ، واحد دهاقان،دانشگاه ازاد اسلامی ، دهاقان ، ایران
doi
10.22034/ijts.2022.560911.3702چکیده
طی دو دهه اخیر با افزایش مبادلات بینالمللی کالا و خدمات، مشکلات زیستمحیطی شامل تغییرات آب و هوایی و آلودگی جهانی، افزایش چشمگیری داشته است. تلاش جهانی برای کاهش مشکلات زیستمحیطی، اهمیت تولید و تجارت بینالمللی کالاهای زیستمحیطی در دستور کار بسیاری از کشورهای توسعهیافته و درحال توسعه قرار گرفته است. یکی از مهمترین تلاشها و اقدامات توسعه نهادی شامل مقررات زیستمحیطی سختگیرانه، حاکمیت قانون و بهبود کیفیت مقررات میباشد. بررسی میزان اهمیت و تاثیر عوامل نهادی بر صادرات کالاهای زیستمحیطی کشورهای درحال توسعه و توسعهیافته در چارچوب مدل جاذبه، از اهداف اصلی این مقاله است. برای برآورد مدل از دادههای تابلویی برای سالهای 2021- 1996 نمونهای از 129 کشور درحال توسعه و 41 کشور توسعهیافته به روش حداقل مربعات با اثر ثابت استفاده شده است. نتایج نشان میدهد سیاستهای زیستمحیطی سختگیرانه و حاکمیت قانون و کیفیت مقررات، مشوق صادرات کالاهای زیستمحیطی کشورهای توسعهیافته است، ولی این نتیجه برای کشورهای درحال توسعه صادق نیست. درحالیکه عوامل نهادی مذکور برای مقاصد صادراتی گروه کشورهای مورد مطالعه محرک اصلی صادرات کالاهای زیستمحیطی شناخته شده است. لذا تلاش جهانی برای بهبود چارچوب سیاست زیستمحیطی استاندارد و اثر بخش و ارتقای کیفیت مقررات و حاکمیت، برای صادرات کالاهای زیستمحیطی مفید ارزیابی میشود