ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس هزینه؛ مؤلفه‌ای از نظریۀ انتظار - ارزش

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی‌تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2021.299464.643472
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی ساختار عاملی، پایایی و روایی مقیاس هزینه (CS) انجام گرفته است. این مطالعۀ کاربردی، یک طرح روان‌سنجی است و جامعۀ آماری آن را دانش‌آموزان دختر پایه‌های دهم و یازدهم شهر کاشان در سال تحصیلی 1396-1395 تشکیل می‌دهند. از میان دانش‌آموزان دختر مدارس دولتی، 404 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به مقیاس هزینه پاسخ دادند. روایی و پایایی، تحلیل‌عاملی اکتشافی و تأییدی با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و LISREL بررسی شد. نتایج تحلیل‌عاملی اکتشافی با روش مؤلفه‌های اصلی، سه عامل هزینۀ تلاش و هیجان تکلیف، هزینۀ تلاش بیرونی و نبود گزینه‌های جایگزین مهم را برای مقیاس هزینه تأیید کرد. برای بررسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و برای تعیین روایی آن از تحلیل‌عاملی استفاده شد. نتایج نشان داد پرسشنامه از همسانی درونی قابل‌قبولی برخوردار است و ضرایب آلفای کرونباخ در زیرمقیاس‌های آن بیشتر از 9/0 است. مطابق نتایج تحلیل‌عاملی تأییدی، ساختار پرسشنامه برازش قابل‌قبولی با داده‌ها دارد و کلیۀ شاخص‌های نیکویی برازش، مدل را تأیید می‌کنند. یافته‌های تحلیل‌عاملی، تقریباً مشابه تحقیقات انجام‌گرفته در فرهنگ اصلی و ضرایب پایایی و روایی نیز به نتایج آن‌ها نزدیک است؛ بنابراین با توجه به خصوصیات روان‌سنجی مطلوب، این پرسشنامه ابزار مناسبی برای تعیین هزینۀ ادراک‌شده در دانش‌آموزان است.