اثر باکتری ایستایی و باکتری کشی برگ گیاه صبر زرد بر Erwinia amylovora و Xanthomonas arboricola pv. juglandis

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میانه، باشگاه پژوهشگران و نخبگان

3 مربی پژوهش، بخش تحقیقات بیماری های گیاهان، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور

doi
چکیده

امروزه مهار زیستی عوامل بیماری‌زای گیاهی با هدف کاهش تهدیدات زیست محیطی و خطرات آفت­کش­های شیمیایی یک اولویت می‌باشد. در این راستا، استفاده ازکارآیی ضدمیکروبی موادگیاهی در سال­های اخیر مورد توجه قرارگرفته است. در این مطالعه اثر بازدارندگی عصاره اتانولی، متانولی، استونی و کلروفورمی بخش­های مختلف برگ گیاه صبر زرد شامل برگ کامل، بخش پارانشیمی، ژل و شیرابه بر رشد باکتری Erwinia amylovora عامل بیماری آتشک سیب و گلابی و Xanthomonas arboricola pv. juglandis عامل بلایت باکتریایی گردو با روش نشر در آگار و اثر باکتری­ایستایی و باکتری­کشی با روش حداقل غلظت باکتری­ایستایی و کشنده مورد ارزیابی قرار گرفت. تمام بخش­های برگ گیاه صبر زرد به جز شیرابه روی باکتری­ها اثر بازدارنده و کشنده داشتند. با این حال، باکتری X. arboricola pv. juglandis بیشتر از E. amylovora به فرآورده­های گیاهی صبر زرد حساسیت نشان داد. حلال کلروفورم حلال مناسبی برای عصاره گیری از اندام­های گیاهی صبر زرد برای آزاد شدن مواد ضدباکتری نبود. عصاره­های بخش پارانشیمی و نیز شیرابه بر باکتری E. amylovora باکتری ایستا و کشنده نبودند ولی اثرگذارترین تیمار بر بازدارندگی رشد X. arboricola pv. juglandis بود. عصاره­های ژل برگ صبر زرد بر هر دو باکتری اثر کشندگی بسیار بیشتری داشتند. در کل، 31 ماده از مواد گیاهی گیاه صبر زرد با روش کروماتوگرافی گازی استخراج شد که 25 مورد آن در شیرابه گیاه یافت شد. مواد ضدباکتری چون سینامیک اسید، تترادکانوئیک اسید، 2-هیدروکسی پروپیونیت، سیتوسترول، لوپئول و کاروون و 1-هپتانول، 2-پروپیل و 1و2-بنزن­دی­کربوکسیلیک اسید در قسمت­های مختلف برگ گیاه صبر زرد به عنوان مواد ضدباکتریایی حضور داشت. با توجه به پتانسیل ضدباکتریایی عصاره­های برگ گیاه صبر زرد، این خاصیت را می­توان برای مهار زیستی بیماری آتشک درختان دانه­دار و بلایت باکتریایی گردو مدنظر قرار داد.