جایگاه اصل ضرر و آسیب در جرمانگاری در جرایم جنسی در فقه و حقوق کیفری ایران و حقوق اروپایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد چالوس، ایران.
doi
10.22034/jccj.2024.425207.1426چکیده
جرایم جنسی یکی از مهمترین جرایم امنیت اشخاص است که نظامهای حقوقی کشورهای مختلف رویکرد متفاوتی درخصوص اینگونه جرایم در پیش گرفته است. هدف مقاله حاضر بررسی جایگاه اصل ضرر و آسیب در جرمانگاری در جرایم جنسی در فقه و حقوق کیفری ایران و حقوق اروپایی است. این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانهای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافتهها بر این امر دلالت دارد که اجرای قوانین شرع و رعایت عدالت و ایجاد استقرار نظم از مهمترین مبانی جرمانگاری در جرایم جنسی در فقه و حقوق کیفری ایران است. در این میان نیز البته اصل ضرر از آنجا که به امنیت جامعه ضرر وارد میسازد و یا باعث آسیب به بزهدیده جرایم جنسی میگردد، جرمانگاری جرایم جنسی تأثیرگذار است. در کشورهایی چون انگلیس که نقش مهمی در حقوق اروپایی دارد، اصل ضرر از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار است. ضرر هم به مفهوم آسیبی که بزهدیده وارد میشود و هم تأثیر منفی که بر نظم جامعه و نادیدهانگاشتن حقوق آزادی فردی و اجتماعی بر جای میگذارد، اصل مهمی در جرمانگاری جرایم جنسی است. مبنای تعیین ضرر در انگلیس و در کشورهای حقوق اروپایی اصل رضایت است و جرمانگاری بر پایه ضرر صرفاً در مواری که با رضایت صورتنگرفته انجام میشود. این در حالی است که در فقه و حقوق کیفری ایران رضایت مبنایی نداشته و نادیدهگرفتن احکام شرع و بحث آسیب به سلامت جامعه برای جرمانگاری کافی است.