مسؤولیت کیفری رمال و دعانویس در فقه و حقوق کیفری ایران
نویسندگان
1 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
doi
10.22034/jccj.2025.461017.1576چکیده
رمالی و دعانویسی یکی از معظلات اجتماعی و مبتلابه در جامعه است که آثار اجتماعی و اقتصادی مخربی بهدنبال دارد. به همین دلیل بررسی رویکرد فقه و حقوق کیفری در این خصوص مهم و ضروری است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی مسؤولیت کیفری رمال و دعانویس در فقه و حقوق کیفری ایران است. این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانهای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافتهها بر این امر دلالت دارد که رمال و دعانویس از نظر قوانین ایران دارای مسؤولیت هستند و مجازات کیفری دارند، ولی از نظر فقهی، رمالی و دعانویسی چنانچه با دریافت وجه همراه بوده و خبر از پیشگویی از آینده باشد، جایز نیست، اما برای آن مسؤولیت کیفری تعیین نشده است، البته در نظام کیفری فعلی نیز، عنوان مجرمانه خاصی برای رمالی، سحر و جادو پیشبینی نشده است، اما در قالب دیگر جرایم نظیر کلاشی و کلاهبرداری میتوان چنین اعمالی را مورد تعقیب و مجازات قرار داد. یکی از مناسبترین عناوین مجرمانه برای مورد استناد برای مسؤولیت کیفری رمال و دعانویس، کلاهبرداری است که در ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری جرمانگاری شده و از 1 تا ۱۰ سال حبس علاوهبر رد مال برای آن تعیین شده است، البته باید توجه داشت استناد به این قانون درصورتی امکانپذیر است که شخص رمال با ایجاد امیدواری نسبت به امور واهی مبادرت به اخذ مال کند.
