اثر ضد قارچی عصاره‌های گیاهی بر قارچ عامل پژمردگی فوزاریومی توتون

نویسندگان

1 مربی، بخش گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش، بهشهر، ایران

2 استادیار، بخش گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش، بهشهر، ایران.

doi
چکیده

بیماری پژمردگی فوزاریومی توتون، از بیماری­های عمده توتون در دنیا است که می­تواند خسارات زیادی را موجب شود. مهاراین بیماری باعصاره‌های گیاهی یکی از روش­های امن و دوستدار محیط زیست به شمار می­رود. هدف از این تحقیق تعیین فعالیت ضد قارچی عصاره‌ چند گیاه بر قارچ عامل پژمردگی فوزاریومی توتون (Fusarium oxysporum f.sp. nicotianae) تهیه شده با حلال­های مختلف بود. در این تحقیق عصاره‌های نه گونه گیاهی شامل نعناع گربه‌ای، توتون، آویشن کوهی، رازیانه، زوفا، بادرنجبویه پُرپر، بادرنجبویه، پونه کوهی ومریم گلیبا با استفاده از حلال‌های آب، استون، هگزان، اتانول و متانول با روش خیساندن استخراج و فعالیت ضد قارچی آنها در شرایط آزمایشگاه روی قارچ‌ عامل بیماری بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه عامل گیاه، حلال و غلظت و پنج تکرار انجام شد. بررسی حداقل غلظت بازدارندگی عصاره‌های گیاهی با استفاده از روش اختلاط با محیط کشت انجام شد. گیاهان نعناع گربه‌ای، توتون، آویشن کوهی، رازیانه، زوفا و بادرنجبویه پُرپر اثر بازدارندگی قابل توجهی بر رشد میسلیومی قارچ مورد بررسی در این مطالعه داشتند. بیشترین تاثیر بازدارندگی مربوط به عصاره استخراجی با حلال متانول بود. بهترین غلظت بازدارندگی مربوط به غلظت 2000 قسمت در میلیون بود. حداقل غلظت بازدارندگی عصاره متانولی توتون، نعناع گربه‌ای، آویشن کوهی، رازیانه، بادرنجبویه پُرپر و زوفا بر قارچ‌ بیماری‌زای مورد بررسی 5/1، 5/1، 2، 3، 3 و 3 میلی­گرم بر میلی­لیتر بود. نتایج این تحقیق نشان از پتانسیل بالای عصاره متانولی توتون، نعناع گربه‌ای و آویشن کوهی در مهار زیستی قارچ عامل پژمردگی فوزاریومی توتون دارد.