ارزیابی پاسخ فیزیولوژیکی و مکانیسم دفاعی آنتی‌اکسیدان ارقام ذرت (Zea mays L.)به تنش شوری

نویسندگان

1 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

doi
10.22034/jpr.2024.2206
چکیده

تنش شوری یکی از مهمترین تنش‌های محیطی است که بسیاری از فرآیندهای رشدی، تغذیه‌ای، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف شوری بر روی صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی در ارقام مختلف ذرت، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی طراحی شد. فاکتور اول سه سطح شوری شامل صفر، 50 و 100 میلی‌مولار کلریدسدیم و فاکتور دوم تعداد هفت رقم ذرت شامل Sc302 ,Zp684 ,Sc700 ,Bc662 ,Simon ,Sc704و Sc301بودند. نتایج حاصل نشان داد که با افزایش سطح شوری، ارتفاع بوته، محتوای نسبی آب برگ(LRWC) و محتوای کلروفیل به‌طور معنی‌داری کاهش و محتوای پرولین، سدیم و فعالیت آنزیم کاتالاز افزایش معنی‌داری یافت. اثر برهمکنش رقم در شوری برای غلظت سدیم، ارتفاع بوته، محتوای نسبی آب برگ، پرولین و فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز معنی‌دار بود. بیش‌ترین آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در شوری 100 میلی‌مولار و در Sc301 و Zp684 به‌ترتیب با 22/5 و 62/3 واحد بر دقیقه گرم وزن‌تر برگ به‌دست آمد. همبستگی مثبت و معنی-داری بین محتوای نسبی آب برگ با محتوای کلروفیل a و کلروفیل b، نسبت دو کلروفیل، محتوای سدیم برگ و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، اسکوربات پراکسیداز و محتوای پرولین به‌دست آمد. نتایج نشان داد که ارقام مقاوم از طریق افزایش مواد اسمولیتی و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، تنش شوری القاء شده را تحمل نمودند و از میان آن‌ها رقم Zp684 مقاوم و رقم Simon حساس به شوری شناسایی شد.