رابطه ارکان مدل فعالسازی هنجار و انگیزش نسبت به صرفهجویی با رفتار صرفهجویی برق در خانوادههای تهرانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استاد گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 استاد گروه روانشناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22059/japr.2020.301645.643505چکیده
هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه رفتار صرفهجویی در مصرف برق در سرپرستان خانوارهای تهرانی با هنجارهای اخلاقی و انواع انگیزش نسبت به صرفهجویی بود. طرح پژوهش حاضر ئوصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری تمامی سرپرستان خانوار شهر تهران در سال 1398 بود. برای نمونهگیری از روش نمونهگیری در دسترس با حجم 366 نفر استفاده شد. ابزار سنجش شامل سوالاتی برای سنجش ویژگیهای جمعیتشناختی و ویژگیهای خانه (DHC)، مقیاسهای آگاهی از مشکل (PAS)، اسناد مسئولیتپذیری و آگاهی از پیامدها (AROES)، هنجارهای شخصی(PNS)، رفتار صرفهجویی در مصرف برق (ESBS)و انگیزش نسبت به صرفهجویی برق (MTSES) بود. تعداد کل گویههای برابر با 44 گویه بود. دادهها به صورت برخط و مدادکاغذی جمعآوری شدند. دادهها با استفاده از مدل معادلات ساختاری و نرمافزارهای SPSS 25 و Smart PLS 3 مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان داد که از بین متغیرهای جمعیتشناختی تنها وضعیت تأهل با رفتار صرفهجویی در مصرف برق ارتباط دارد. آگاهی از مشکل و اسناد مسئولیتپذیری و آگاهی از پیامدها، با هنجارهای شخصی رابطه مستقیم و معناداری داشتند و هنجارهای شخصی هم با صرفهجویی برق رابطه مستقیم داشت. بر اساس یافتهها، آگاهی از مشکل و اسناد مسئولیتپذیری و آگاهی از پیامدها و هنجارهای شخصی از طریق میانجیگری نسبی انگیزش با رفتار صرفهجویی در مصرف برق ارتباط داشتند. از بین انواع انگیزش، انگیزشهای یکپارچه، درونی، همانندسازی شده و درونفکنی شده به ترتیب بیشترین رابطه را با رفتار صرفهجویی در مصرف برق داشتند. تحریک انگیزش، سازوکار تبدیل مؤلفههای مدل فعالسازی هنجار به رفتار صرفهجویی برق است.