بررسی مقایسه‌ای آناتومی ساقه در برخی از گونه‌های ایرانی سرده Myosotis L(Boraginaceae)

نویسندگان

1 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران، کد پستی: 14911- 15719

2 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران، کد پستی: 14911- 15719

3 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران، کد پستی: 14911- 15719

4 بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، رشت، ایران، کد پستی: 14445- 41996

5 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران، کد پستی: 14911- 15719

6 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22034/jpr.2024.2304
چکیده

سرده Myosotis L. (فراموشم مکن) با 18 گونه علفی در ایران حضور دارد که این گونه‌ها اغلب در مناطق معتدله و مرطوب می‌رویند. مطالعه حاضر برای اولین بار با هدف شناسایی و توصیف ویژگی‌های آناتومی مهم ساقه در این جنس انجام پذیرفته است. خصوصیات کیفی و کمّی ساقه‌ی 14 گونه از گیاهان فراموشم مکن ایران، از جمله وضعیت ساقه، اندازه قطر ساقه، قطر گزیلم، قطر آبکش، قطر کلانشیم، قطر اپیدرم، قطر پوست، قطر پایه کرک و تعداد ردیف سلول‌های کلانشیم، بعد از آماده سازی نمونه‌ها به کمک نرم افزار ImageJ مورد مطالعه قرار گرفتند. درخت تبارشناختی به کمک نرم افزار Past 4.13v ترسیم گردید و روابط گونه‌ای این سرده مورد مطالعه قرار گرفت. جهت افتراق گونه‌ها در این سرده، با ارزش‌ترین صفت ضخامت پوست ساقه و کم ارزش‌ترین صفت، قطر ساقه تشخیص داده شد. همچنین مشخص شد که به دلیل پایین بودن سطح تغییرات (48 درصد)، صفات ساقه جهت مطالعه سیستماتیکی این سرده تنوع زیادی را نشان نداده و ارزش چندانی ندارد. اما می‌تواند در ترسیم درخت تبارشناختی و نشان دادن روابط گونه‌ای مفید باشد. بر اساس درخت حاصل از صفات تشریحی ساقه، "روابط بین گونه‌ای" متفاوت نشان داده می شود و گروه‌بندی‌های در سطح زیر سرده و سری بدست آمده از مطالعات پیشین را تایید نمی‌کند.