تجزیه رشد بهره‌وری عوامل تولید محصول برنج در ایران: کاربرد رهیافت تحلیل مرزی تصادفی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22067/jead.2024.86613.1251
چکیده

برنج یکی از محصولات مهم کشاورزی بوده که بهبود بهره‌وری عوامل آن پیش‌شرط اساسی افزایش تولید این محصول است. هدف مطالعه حاضر تجزیه رشد بهره ­وری کل عوامل تولید محصول برنج در ایران است. داده­ های موردنیاز برای استان‌های مختلف و مربوط به دوره زمانی 1399-1379 از وزارت جهاد کشاورزی و مرکز آمار ایران تهیه گردید. با بکارگیری رهیافت پارامتریک (رهیافت مرزی تصادفی)، رشد بهره­ وری و مؤلفه­ های اثرگذار آن ازجمله تغییرات مقیاس و تکنولوژی مورد ارزیابی قرار گرفتند. با برآورد تابع هزینه ترانسلوگ، میانگین رشد سال­های مورد مطالعه بهره­ وری کل عوامل 1/2 درصد محاسبه شد. بر طبق یافته­ ها، رشد بهره ­وری عوامل تولید در کشور مثبت بوده است وعمده این تغییرات ناشی از بهبود تکنولوژی­های مورد استفاده بوده است. از آنجائی‌که تغییر تکنولوژی سهم قابل ملاحظه­ای در ارتقای بهره ­وری عوامل در این رهیافت دارا است لذا توصیه می­ شود که در فرآیند تولید محصول برنج از نمادهای فناوری شامل بذر اصلاح شده، ماشین­ های مناسب، کودها و محلول­های تغذیه­ ای بهره­ گرفته شود. نتایج حاصله از اطمینان کافی برخوردار بوده و پیشنهاد می­ شود در مطالعات آتی نیز حتی­ الامکان از رویکرد پارامتری استفاده به عمل­ آید.