تحلیل گفتمان دیدگاههای رهبران ایران و امریکا دربارۀ برجام
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبانشناسی همگانی دانشگاه پیام نور
2 دانشجوی دکترای زبانشناسی همگانی دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب
doi
10.30465/cps.2019.3543چکیده
برجام یا برنامه جامع اقدام مشترک یک توافق بینالمللی در خصوص برنامه هستهای ایران است که بعد از مذاکرات طولانی میان ایران و شش قدرت جهانی منعقد گردید. پژوهش حاضر بر آن است تا مبانی گفتمانی سخنان دونالد ترامپ در خصوص برجام و واکنش آیتالله خامنهای به اظهارات وی، تحلیل شود. رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی رابطۀ زبان، جامعه، قدرت، ایدئولوژی و گفتمان را در اولویت قرار میدهد. روش پژوهش این مقاله از نوع توصیفی- تحلیلی و مدل فرکلاف (1979) است و نمونههای تحقیق که به صورت هدفمند انتخاب گردیدند، سخنرانی ترامپ درباره ایران و برجام در ۲۱ مهر ۹۶ و واکنش آیتالله خامنهای به سخنرانی ترامپ در جمع نخبگان در 26 مهر 96 است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که میان ایدئولوژی و زبان و میان کاربرد زبان و روابط سیاسی و اجتماعی رابطه متقابل وجود دارد و زبان علاوه بر شکلپذیری از روابط سیاسی، میتواند ابزاری تأثیرگذار در شکلدهی به روابط قدرت و تعاملات سیاسی باشد؛ بنابراین رهبران هر کشور تلاش کردهاند که از تواناییهای زبانی و ادبی برای تبیین دیدگاههای سیاسی خویش استفاده کنند. نتایج حاصل نشان میدهد که هر دو رهبر در سخنرانیشان برجام را یک توافق شکننده میان دو دشمن و نه قراردادی برای تقویت دوستی بین آنها میدانند.
