فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران‌های ارزی در اقتصاد ایران همانند بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه اگرچه بر حسب شدت اندازه و دوره پایداری متفاوت بوده اما نقش متغیرهای داخلی و بین‌المللی بر بحران‌های ارزی از طریق ناپایداری ترازپرداخت‌ها و اختلالات بازار ارز تقریبا مشابه می‌باشد. در همین راستا، به منظور پیش‌بینی بحران ارزی در اقتصاد ایران با استفاده از روش رگرسیون لاسو نقش متغیرهای بخش‌های حقیقی، پولی و خارجی بر بحران‌های ارزی به ترتیب دو فصل قبل از شروع بحران، یک فصل و همچنین فصل هم‌زمان با بروز بحران مورد تخمین قرار گرفته‌اند. بر اساس نتایج حاصل، مولفه‌های مشترکی بحران‌های ارزی را در اقتصاد ایران توضیح می‌دهند، به‌طوری که در مرحله نخست دو متغیر کسری پس‌انداز ناخالص داخلی و کسری جریان نقدی بانک‌ها زمینه رشد پایه پولی، مازاد تقاضای کل، سطح عمومی قیمت‌ها، تراز مبادلات مالی-سرمایه‌ای و کاهش ذخایر قابل تصرف بین‌المللی اقتصاد را فراهم ساخته است. فرآیند انتقالی مذکور موجب افزایش انحرافات نرخ ارز از مقادیر بنیادی ناشی از برابری قدرت خرید و نرخ بهره پوشش داده نشده نیز شده است. نتایج تخمین الگوی هشدار زود هنگام برای پیش‌بینی چهار بحران ارزی برای سه فصل مختلف منتهی به بروز بحران‌های ارزی دلالت بر قابلیت پیش‌بینی خوب برای چهار تکانه ارزی فصل سوم سال ۱۳۷۲، فصل سوم سال ۱۳۷۷، فصل چهارم سال ۱۳۷۹ (سال اجرای یکسان سازی نرخ ارز) و فصل دوم سال ۱۳۹۰ داشته که متاثر از مولفه‌های خارجی (تحریم‌ها و تکانه‌های قیمت نفت) و عدم تعادل‌های داخلی اقتصاد بوده که موجب تشدید ناپایداری ادواری ترازپرداخت‌ها و بازار ارز طی سه دهه گذشته شده است