سناریو نویسی صنعت دخانیات ایران در افق 1424 با تأکید بر حکمرا نی خوب

نویسندگان

1 استاد مدیریت، گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین.

2 دانشیار مدیریت، گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین.

3 دانشجوی دکترای آینده پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

4 استادیار گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین.

5 استادیار فیزیک، گروه علوم پایه،دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین.

doi
10.22034/ijts.2022.547633.3593
چکیده

از دغدغه‌های اصلی تمام صنایع بزرگ قرار گرفتن در مسیر توسعه و توسعه ‌یافتگی است. آنچه در این مسیر، اکثر شرکت‌های ایرانی به آن نیاز دارند وجود قوانین قدرتمند و به کار بردن اصول حکمرانی هوشمندانه است تا بتوانند با سیاست‌ها و راهبرد‌های خود، موفقیت را تضمین نمایند. در شرایط کنونی، صنعت دخانیات ایران به‌عنوان ‌یکی از قدیمی‌ترین صنایع ایران در هاله‌ای از ابهام و پیچیدگی قرار دارد. براین اساس  ارائه آینده‌نگاری راهبردی حکمرانی خوب در صنعت دخانیات گامی مهم در جهت سلامت مردم، افزایش درآمد دولت، حمایت از صنایع داخلی و هم زمان کنترل مصرف دخانیات می‌باشد و سبب می‌شود با دیدی باز و آینده‌نگرانه به سمت برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری صحیح و ایجاد حکمرانی خوب در این صنعت حرکت نمود. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی فرصت‌ها و چالش‌های این صنعت از طریق یافتن پیشران‌ها، عدم قطعیت‌ها، تدوین سناریوهای محتمل و مطلوب و ارائه راه‌کار می‌باشد. با توجه به این موضوع جهت‌گیری پژوهش، کاربردی-توسعه‌ای؛ رویکرد پژوهش، چرخه استقرایی-قیاسی؛ راهبرد پژوهش، پیمایشی اکتشافی/توصیفی/تبیینی؛ شیوه گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای، پرسشنامه و استفاده از متخصصان خبره؛ نمونه‌گیری، هدفمند و در دسترس؛ ابزار تحلیل داده‌ها، نرم‌افزار میک مک و در نهایت تدوین سناریو با بهره‌گیری از خبرگان متخصص می‌باشد. بعد از تجزیه و تحلیل اطلاعات، دو پیشران «متغیرهای سیاسی واقتصادی» و حکمرانی خوب «میزان پاسخگویی، شفافیت، التزام به قانون، احترام به حقوق انسان‌ها و رفتار اخلاقی» به‌عنوان دو عدم قطعیت شناسایی و سناریوهای  این صنعت شناسایی گردید. چهار سناریوی قوی سیاه یا بهشت گمشده‌ی شرکت‌های چندملیتی، جامعه سلامت در انتظار حکمرانی خوب، صنعت دخانیات محروم از موهبت سیاسی و اقتصادی و در نهایت جامعه سبز، ایران نمونه کامل یک کشور درکنترل دخانیات تدوین و سناریو مطلوب نیز جامعه سبز تعیین گردید