رابطه ساختاری خود- طرحواره‌های ریاضی با اشتیاق ریاضی: نقش میانجی باورهای توانایی- انتظار و ارزش تکلیف

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

5 دانشیار، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2021.302377.643518
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه ساختاری خود- طرحواره‌های ریاضی با اشتیاق ریاضی با نقش میانجی باورهای توانایی- انتظار و ارزش تکلیف بود. این پژوهش از نوع پژوهش همبستگی با استفاده از مدل­یابی معادلات ساختاری بود که 500 نفر از دانش­آموزان دختر پایه­های یازدهم رشته تجربی و ریاضی شهر تهران سال 1398به روش نمونه­گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. همه آن­ها پرسشنامه‌های خودطرحواره ریاضی (MSEQ)، انتظار- ارزش سمنان (SEVQ)، هزینه تکلیف ریاضی (TCS) و اشتیاق ریاضی (MEQ) را تکمیل نمودند. روابط درونی متغیرها با روش معادلات ساختاری آزمون شد. یافته‌ها نشان داد خود- طرحواره‌های ریاضی به‌صورت مستقیم بر باورهای توانایی- انتظار تأثیر مثبت داشت. خود- طرحواره‌های هم به‌صورت مستقیم و هم به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری باورهای توانایی- انتظار بر ارزش تکلیف تأثیر داشت. باورهای توانایی- انتظار ریاضی نیز، به‌صورت مستقیم بر ارزش تکلیف ریاضی تأثیر داشت. خود- طرحواره‌های ریاضی بر اشتیاق ریاضی معنا‌دار نبود؛ اما اثر غیرمستقیم آن معنادار بود. اثر مستقیم باورهای توانایی- انتظار هم به‌صورت مستقیم و هم به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری ارزش تکلیف بر اشتیاق ریاضی تأثیر داشت. مسیر مربوط به ‌اثر مستقیم ارزش تکلیف ریاضی بر اشتیاق ریاضی نیز معنا‌دار بود. بنابراین، خودطرحواره‌های ریاضی به‌واسطه باورهای توانایی انتظار و ارزش تکلیف ریاضی بر اشتیاق ریاضی تأثیر داشتند.