شناسایی، پراکنش و بیماریزایی گونه های قارچ فوزاریوم جدا شده از ریشه و طوقه ی طالبی و خربزه در استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران .
2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران.
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران.
4 دانشیار، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
doi
چکیده
به منظور شناسایی و ارزیابی بیماریزایی جدایههای قارچ فوزاریوم مرتبط با پوسیدگی ریشه و طوقهی طالبی و خربزه طی سالهای زراعی 89-1388 از ریشهها و بوتههای دارای علائم بیماری از مزارع مختلف استان خراسان رضوی شامل شهرستانهای مشهد، کاشمر، مهولات، خواف، تربت جام، نیشابور، فریمان و سرخس نمونهبرداری گردید. قطعات بافتهای آلوده پس از ضدعفونی سطحی با هیپوکلریت سدیم 1% روی محیط PDA کشت داده شدند. پس از خالصسازی جدایهها، اثبات بیماریزایی آنها با روش فرو بردن ریشهی گیاهچههای 12 روزه در سوسپانسیون اسپور با غلظت 106 اسپور در میلیلیتر انجام شد. علائم بیماری پس از گذشت 21-4 روز ظاهر و در هر مورد، جدایهی تلقیح شدهی مورد نظر مجدداً جداسازی گردید. گونههای بیماریزای فوزاریوم شناسایی شده شامل F. solani، F. oxysporum، F. equiseti و F. acuminatum بودند که گونهی اولی بهعنوان گونهی غالب بوده و از بیشترین فراوانی برخوردار بود. در این تحقیق، قارچهای F. equisetiو F. acuminatumبیشتر از گیاهان بالغ جداسازی شدند، در حالیکهقارچهای F. solani و F. oxysporum از تمام مراحل رویشی گیاهان از گیاهچه تا میوهدهی قابل جداسازی بوده و در سراسر استان پراکنش وسیعی داشته و چندان تحت تأثیر شرایط آب و هوایی نیستند. چهار گونهی فوق باعث پوسیدگی ریشه و طوقه در طالبی و خربزه شدند و پژمردگی و خشکیدگی این گیاهان را بهدنبال داشتند که مسألهای بسیار مهم در مناطق خشک و نیمه خشک میباشد.