شناسایی، پراکنش و بیماری‌زایی گونه های قارچ فوزاریوم جدا شده از ریشه و طوقه ی طالبی و خربزه در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران .

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران.

3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران.

4 دانشیار، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

doi
چکیده

     به­ منظور شناسایی و ارزیابی بیماری‌زایی جدایه­های قارچ فوزاریوم‌ مرتبط با پوسیدگی ریشه و طوقه­ی طالبی و خربزه طی سال­های زراعی 89-1388 از ریشه‌ها و بوته‌های دارای علائم بیماری از مزارع مختلف استان خراسان رضوی شامل شهرستان‌‌های مشهد، کاشمر، مه‌ولات، خواف، تربت جام، نیشابور، فریمان و سرخس نمونه‌برداری گردید. قطعات بافت‌های آلوده پس از ضدعفونی سطحی با هیپوکلریت سدیم 1% روی محیط  PDA کشت داده شدند. پس از خالص‌سازی جدایه‌ها، اثبات بیماری‌زایی آنها با روش فرو بردن ریشه­ی  گیاهچه‌های 12 روزه در سوسپانسیون اسپور با غلظت 106 اسپور در میلی‌لیتر انجام شد. علائم بیماری پس از گذشت 21-4 روز ظاهر و در هر مورد، جدایه­ی تلقیح شده­ی مورد نظر مجدداً جداسازی گردید. گونه‌های بیماری‌زای فوزاریوم شناسایی شده شامل  F. solani، F. oxysporum، F. equiseti و F. acuminatum بودند که گونه­ی اولی به­عنوان گونه­ی غالب بوده و از بیش‌ترین فراوانی برخوردار بود. در این تحقیق، قارچ‌های F. equisetiو F. acuminatumبیش‌تر از گیاهان بالغ جداسازی شدند، در حالیکهقارچ‌های F. solani و F. oxysporum از تمام مراحل رویشی گیاهان از گیاهچه تا میوه‌دهی قابل جداسازی بوده و در سراسر استان پراکنش وسیعی داشته و چندان تحت تأثیر شرایط آب و هوایی نیستند. چهار گونه­ی فوق باعث پوسیدگی ریشه و طوقه در طالبی و خربزه شدند و پژمردگی و خشکیدگی این گیاهان را به­دنبال داشتند که مسأله‌ای بسیار مهم در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد.