جایگاه تعامل اجتماعی به‌هنجار در پیشگیری از جرم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

2 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه حقوق، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

doi
10.22034/jccj.2024.419938.1409
چکیده

تعامل اجتماعی یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های پیشگیری از بزه بوده که سیاستمداران را بر آن داشته تا نقش و جایگاه آن را در قالب مقرراتی خاص تبیین نمایند و این امر در حول محور مجرم، بزه‌دیده و جامعه امکان‌پذیر است و تعامل اجتماعی در راستای سه محور مذکور اتفاق می‌افتد. نظریات جرم‌شناختی همچون عدالت ترمیمی و پیشگیری از جرم با در نظرداشتن آموزه‌های تعامل اجتماعی شکل گرفته‌اند و شاخصه‌هایی همچون میانجی‌گری و جبران خسارت را مورد ارزیابی قرار داده‌اند. از آنجا که هنجارها با قانون کنترل می‌شوند، تعامل اجتماعی به‌هنجار نیز نقش مهمی در راستای پیشگیری از جرم دارد و مهم‌ترین نوع پیشگیری در این خصوص را می‌توان پیشگیری کنشی یا غیرکیفری عنوان داشت که قانون‌گذار به ابعاد مختلف باید مقررات افشاکنندگان فساد اقتصادی و نقش سازمان‌های مردم‌نهاد را در قالب مقررات مختلف و به‌صورت مستقل مورد توجه قرار دهد، هرچند که وضع قوانین و مقرراتی خاص در راستای مداخله اشخاص مختلف در راستای پیشگیری از جرم همچون سازمان‌های مردم‌نهاد را می‌توان عنوان نمود. از این جهت در مقاله پیش رو به بررسی نقش و جایگاه تعامل اجتماعی به‌هنجار در پیشگیری از جرم به روش تحلیلی ـ توصیفی پرداخته شده و بدین‌نتیجه دست یافتیم که نقش و جایگاه تعامل اجتماعی به‌هنجار درخصوص پیشگیری از جرم امری غیرقابل کتمان است، به‌طوری‌که قوانین کیفری نوین ایران باتوجه به آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های موجود که در این زمینه وجود دارد، صحه بر این مدعا است.