مطالعه آزمایشگاهی اثر توأم موانع هیدرولیکی و موانع فیزیکی بر کاهش هجوم آب‌شور دریا به آبخوان‌های ساحلی

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران- دانشکده مهندسی- دانشگاه صنعتی بیرجند- استان خراسان جنوبی- ایران

2 استادیار، دانشگاه دریانوردی و علوم‌دریایی چابهار، گروه مهندسی عمران

3 کارشناسی ارشد، دانشگاه دریانوردی و علوم‌دریایی چابهار، گروه مهندسی عمران

4 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد، دانشگاه دریانوردی و علوم‌دریایی چابهار، گروه مهندسی عمران

doi
10.30482/jhyd.2024.444186.1694
چکیده

ارائه راهکاری مناسب برای کاهش هجوم آب شور به آبخوان‌های ساحلی، می‌تواند نقش مؤثری در مدیریت منابع آب نواحی ساحلی داشته باشد. در این پژوهش تلاش شد اثر چاه تغذیه و چاه برداشت به عنوان موانع هیدرولیکی و دیوار آب‌بند به عنوان مانع فیزیکی به صورت مجزا و توام با هم بر چگونگی کاهش هجوم آب دریا با استفاده از آزمایش‌های تجربی ارزیابی شود. مقایسه نتایج به دست آمده در زمان بکارگیری هریک از موانع به تنهایی نشان داد که استفاده از چاه تغذیه به‌صورت مجزا به مراتب عملکرد بهتری بر میزان کاهش هجوم آب‌شور نسبت به بکارگیری دیوار آب‌بند و چاه برداشت به‌صورت مجزا دارد. همچنین نتایج نشان داد، بکارگیری دیوار آب‌بند و چاه برداشت به صورت هم‌زمان به‌میزان 8/11% نسبت به کاریرد دیوار آب‌بند تنها و به مقدار 1/14% نسبت به چاه برداشت مجزا و همچنین بکارگیری دیوار آب‌بند و چاه تغذیه به میزان 26% نسبت به چاه تغذیه و به مقدار 5/4% نسبت به دیوار آب‌بند اثر گذاری بهتری جهت کاهش هجوم آب‌شور دارد. از سویی استفاده هم‌زمان از چاه برداشت و چاه تغذیه در جلوگیری از هجوم آب شور به میزان 5/22% عملکرد بهتری در جلوگیری از نفوذ آب شور نسبت به چاه برداشت تنها داشته اما حدود 3/1% عملکرد ضعیف‌تری نسبت به چاه تغذیه دارد. اثر ترکیبی هر سه مانع با هم در جلوگیری از هجوم آب شور به ترتیب به میزان 17% و 3/19% نسبت به دیوار آب‌بند و چاه برداشت تنها عملکرد بهتری داشته است.