مقایسه اثربخشی توان‌بخشی تقویت توجه و تقویت حافظه بر سیالی کلامی و سرعت پردازش اطلاعات دانش‌آموزان نارساخوان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، ، واحد نیشابور، نیشابور، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران

3 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قوچان، قوچان، ایران

doi
10.22059/japr.2020.295569.643416
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی توان‌بخشی تقویت توجه و تقویت حافظه بر سیالی کلامی و سرعت پردازش اطلاعات دانش‌آموزان نارساخوان بود. این مطالعه کمّی برحسب هدف کاربردی و روش گرد آوری میدانی بود که به روش نیمه‌آزمایشی صورت گرفت. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان (150 نفر؛ 70 دختر و 80 پسر) نارساخوان مراجعه‌کننده به مرکز اختلالات یادگیری خیامی شهر نیشابور در نیمه اول سال 1398 بود. نمونه آماری (43 نفر؛ 21 دختر و 22 پسر) به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در سه گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند (هر گروه 14 نفر). شرکت‌کنندگان با کمک پرسشنامه‌های استاندارد خواندن و نارساخوانی نما (جهت ارزیابی نارساخوانی)، آزمون نشانه‌های حروف و نشانه‌های مقوله سیالی کلامی (جهت ارزیابی سیالی کلامی) و مقیاس هوش وکسلر کودکان (WISC) در مرحله قبل- بعد و سه ماه بعد مورد آزمون قرار گرفتند. سپس، متغیرهای مستقل برای دو گروه آزمایش اجرا شد. داده‌ها براساس تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر در نرم‌افزار 24-SPSS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در پایان دوره درمان و سه ماه بعدازآن، شرکت‌کنندگان مورد پس‌آزمون و آزمون پیگیری قرار گرفتند. نتایج نشان داد در سیالی کلامی گروه توان‌بخشی شناختی مبتنی بر تقویت توجه با تفاوت میانگین 92/13 و رویکرد توان‌بخشی شناختی مبتنی بر تقویت حافظه کاری با تفاوت میانگین 34/8 با گروه کنترل تفاوت معنادار نشان دادند (05/0<P). در خصوص سرعت پردازش اطلاعات گروه توان‌بخشی شناختی مبتنی بر تقویت توجه با تفاوت میانگین 65/9 و رویکرد توان‌بخشی شناختی مبتنی بر تقویت حافظه کاری با تفاوت میانگین 99/11 با گروه کنترل تفاوت معنادار داشت (05/0<P)؛ بنابراین براساس یافته‌ها، توان‌بخشی شناختی مبتنی بر توجه و تقویت حافظه کاری در بهبود سیالی کلامی و سرعت پردازش اطلاعات در دانش آموزان نارساخوان اثربخش هستند.