بررسی اثرات تغییر اقلیم بر زمان رخداد آستانۀ زیستی و مرحلۀ گُل‏ دهی درخت انگور در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم‏ شناسی کشاورزی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دکتری اقلیم‏ شناسی، استادیار گروه ژئومورفولوژی و اقلیم ‏شناسی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دکتری اقلیم ‏شناسی، دانشیار گروه ژئومورفولوژی و اقلیم ‏شناسی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22059/jphgr.2020.284132.1007404
چکیده

درختان میوه، به‏دلیل ساختار بیولوژیکی‏شان، به تغییرات آب و هوایی حساسیت بسیار زیادی دارند. مطالعة حاضر در دو دورة گذشته (2005-1985) و دورة آینده (2090-2020) بررسی شد. در دورة آینده از مدل‏های BCC-CSM1.1، MRI.CGCM3، GFDL-CM3، MIROC-ESM، و  GISS-E2-Rاز سری مدل‏های CMIP5 پایگاه دادة MarksimGCM در خط سیر سناریوهای RCP8.5 و  RCP4.5استفاده شد. نتایج نشان داد مدل MRI.CGCM3 از وزن و توانایی بیشتری در شبیه‏سازی آینده نسبت به دیگر مدل‏ها برخوردار است. در مناطق کشت درخت انگور در ایران به‏طور متوسط دمای کمینه در خط سیرهای واداشتی RCP8.5 و RCP4.5 در دوره‏های 20۲۰- 20۵۵ و 20۵۶-20۹۰، به‏ترتیب 6/1 و 2/4 و 2/1 و 3/2 درجة سانتی‏گراد نسبت به دورة پایه افزایش خواهد یافت. با توجه به افزیش دمای هوا، زمان رخداد آستانة زیستی و مراحل فنولوژیکی درخت انگور در دورة آینده نسبت به دورة گذشته در زمان جلوتری تکمیل خواهد شد؛ به‏طوری‏که در الگوی واداشتی بدبینانه، زمان رخداد آستانة زیستی در آیندة میانی و دور 8 تا 16 روز و زمان گُل‏دهی نیز 6 تا 16 روز، جلوتر رخ خواهد داد. بنابراین، یکی از اثرهای عمدة تغییر اقلیم در قالب تغییر رخداد مرحلة فنولوژیکی گُل‏دهی درختان میوه ظاهر خواهد شد.