فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش به بررسی تطبیقی محتوای کتب درسی معارف اسلامی دورۀ متوسطه(دین و زندگی، پیام‌های آسمان و مطالعات اجتماعی) با سرفصلهای دروس معارف دانشگاهی پرداخت تا همپوشانی‌ها، تفاوتها و ارتباط عمودی بین دو مقطع را شناسایی کند و پیشنهادهایی برای بهبود برنامه‌ریزی درسی معارف دانشگاه ارائه دهد. روش: پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی با رویکرد تحلیل محتواست. جامعۀ آماری شامل کتب درسی متوسطۀ اول و دوم(چاپ 1402) بود و داده‌ها با استفاده از سیاهۀ تحلیل محتوا، مبتنی بر سرفصلهای دانشگاهی، جمع‌آوری و تحلیل شدند. سپس با استفاده از نظرات اساتید معارف و نتایج طرح، پیشنهادهایی برای بهبود برنامۀ درسی دانشگاه ارائه شد. یافته‌ها: از نظر کیفی، محتوای کتابهای متوسطه متنوع اما فاقد انسجام و ساختار گام‌به‌گام است که منجر به شکافهای معرفتی و گسست در یادگیری دینی شده است. از نظر کمّی، بیشترین تکرار مربوط به معارف قرآن(45 بار)، سپس معاد(42 بار) بوده است. نتیجه‌گیری: معارف دینی در مدارس به صورت منظومه‌ای منسجم ارائه نشده؛ بنابر این، بازنگری در محتوای دروس دانشگاهی ضروری است. آگاهی اساتید از پیشینۀ ذهنی دانشجویان می‌تواند به افزایش اثربخشی و جلوگیری از تکرار مطالب کمک کند. در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود پیوستگی محتوایی و به‌روزرسانی دروس معارف متناسب با نیازهای دانشجویان ارائه شد.