شاخصههای الگوی مطلوب در پیشگیری نهاد محور از جرایم علیه دادههای شخصی با رویکردی تطبیقی به مقررات اروپایی
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری فقه و حقوق جزا، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (نویسنده مسؤول).
3 دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، مدرس دانشگاه پوآتیه، فرانسه.
doi
10.22034/jccj.2024.431869.1449چکیده
جرایم علیه دادههای شخصی از جرایم مهمی است که بهموازات توسعه فزاینده فضای مجازی و ارتباطات الکترونیک، نیازمند بحث و بررسی است. هدف مقاله حاضر، بررسی شاخصههای الگوی مطلوب در پیشگیری نهاد محور از جرایم علیه دادههای شخصی با رویکردی تطبیقی بهمقررات اروپایی است. مقاله حاضر، توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانهای بهبررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافتههای ناشی از مطالعه توصیفی- تحلیلیِ شاخصههای (ماهوی و راهبردی) الگوی مطلوب در حمایت از دادههای شخصی با رویکرد تطبیقی بهمقررات اروپایی، بیانگر آن است که در سطح اتّحادیه اروپا، مقررات عمومی حفاظت از داده اروپا، بهطور نسبی توانسته است شاخصههای الگوی مطلوب را با تجمیعی از احترام بهحقوق اشخاص صاحب داده و اتّخاذ متناسب راهبردهای پیشگیرانه، کنترلی و سرکوبگر فراهم نماید. در نظام حقوقیِ ایران، با وجود تصویب قانون مدیریت دادهها و اطلاعـات ملّی، کاستیهایی همچون عـدم تصریح حقوق شخص مـوضوع داده، عدم جرمانگاریِ برخی اَعمال مجرمانه، مستثنیشدن برخی نهادها از شمولیت قانون مدیریت دادهها در سطح شاخصههای ماهوی؛ فقدان تفصیل در تعیین ضمانت اجراهای اداری، فقدان ساز و کارهای نظارتیِ کافی و پیشبینیِ نهادهای متعدد با وظایف متداخل در سطح شاخصههای راهبردی بهچشم میخورند که علاوه بر ایجاد عدم توازن میان راهبردهای پیشگیرانه، کنترلی و سرکوبگرانه، موجب ایجاد چالشهای جدّی در راه تحقق الگوی مطلوب نیز گردیده است.