بررسی تطبیقی محتوایی جرایم علیه امنیت در قانون مجازات اسلامی در مقایسه با قانون مجازات آلمان

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، واحد بندر انزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، انزلی، ایران (نویسنده مسؤول).

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران.

3 استادیار گروه حقوق، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران

doi
10.22034/jccj.2024.427887.1436
چکیده

جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی از مهم‌ترین جرایمی هستند که در قوانین کیفری کشورها احصا می‌شوند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی در قانون مجازات اسلامی ایران در مقایسه با قانون مجازات آلمان از لحاظ ساختار محتوایی قانون و تحلیل ماهوی جرایم چه تفاوت‌هایی دارد. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و تکنیک گردآوری اطلاعات اسنادی است. یافته‌های پژوهش در بخش ساختار محتوایی قانون بیانگر تفاوت در قوانین دو کشور آلمان و ایران است؛ به‌طوری‌که در جرایم ضدامنیت داخلی و خارجی در قانون مجازات ایران با نوعی پراکندگی و عدم اولویت‌بندی، تعارض یا تناقض قوانین، جزیی‌نگری و عدم رعایت اصول قانون‌نویسی روبه‌رو هستیم؛ در حالی‌که در قانون مجازات آلمان به صورت جزیی و تفکیکی جرایم علیه امنیت دسته‌بندی دقیق شده است. در بخش تحلیل ماهوی در بعد جرم‌انگاری تحولات نوین تقنینی ناظر بر جرایم علیه امنیت در حقوق کیفری ایران و آلمان نشان می‌دهد که این دو کشور در زمینه‌های به کارگیری الفاظ تقنینی ابهام‌زا، دامنه شمول جرایم، جرم‌انگاری جرایم به‌صورت مطلق، و جرم‌انگاری‌های نوین با هم تفاوت دارند. در زمینه کیفرگذاری نیز کیفرگذاری شفاف و روشن در حوزه جرایم علیه امنیت در قانون مجازات جمهوری اسلامی ایران مشاهده نمی‌شود. با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت، قوانین کیفری ایران در حوزه جرایم امنیتی با نواقص و اشکالاتی مواجه است که ضرورت بازاندیشی در برخی مواد قانونی احساس می‌شود.