تاثیر ذهن‌آگاهی و مدیریت خشم بر خشم، اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان آزاررسان پسر دوره متوسطه اول

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی ،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان ، زنجان، ایران

doi
10.22059/japr.2020.289314.643352
چکیده

هدف از پژوهش مقایسه تاثیر ذهن‌آگاهی و مدیریت خشم بر خشم، اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان آزاررسان پسر دوره متوسطه اول است. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر دوره متوسط اول شهر کرج، در سال تحصیلی 98-97 است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، جزء دسته پژوهش های کاربردی و به لحاظ گردآوری داده ها، نیمه آزمایشی دارای طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری تحقیق شامل تمام  دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر کرج است که در سال تحصیلی 1398- 1397 مشغول به تحصیل بودند. برای اجرای پژوهش از روش نمونه‌گیری تصادفی استفاده شد. ابتدا 400 دانش‌آموز به پرسش‌نامه آزاررسانی-آزارپذیری اولویس (OBVQ) پاسخ دادند. سپس 60 دانش‌آموز براساس نقطه بُرش بالینی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایشی (هر گروه 15 نفر) و یک گروه گواه (15نفر) تقسیم شدند. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه های استاندارد آزاررسانی-آزارپذیری اولویس، خرده‌مقیاس خشم از پرسش‌نامه باس و پری(BPAQ)، سیاهه اضطراب بک (BAI) و سیاهه افسردگی کواکس(CDI) استفاده شد. مداخله شامل آموزش برنامه‌های ذهن‌آگاهی (8 جلسه 60 دقیقه‌ای) و مدیریت خشم (6 جلسه 60 دقیقه‌ای) بود. نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که روش مداخله آموزش ذهن‌آگاهی در کاهش اضطراب، و آموزش مدیریت خشم در کاهش خشم و افسردگی تأثیرگذار است. این پژوهش همچنین نشان داد که بین اثربخشی ذهن‌آگاهی و مدیریت خشم تفاوت معناداری وجود دارد و هر دو می‌توانند به‌عنوان برنامه تکمیلی در بهبود آزاررسانی تأثیرگذار باشند.