تهیه و رواسازی برنامه پایش ازدواج

نویسندگان

1 استادیار گروه روش ها و برنامه‌های آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2020.293638.643388
چکیده

برنامه­های توانمندسازی ازدواج، نتایج مثبت بسیاری جهت رشد و ارتقاء اعضای خانواده به­همراه دارد. هدف از این پژوهش، تهیه و رواسازی برنامه پایش ازدواج بود. روش پژوهش این مطالعه رویکرد آمیخته- اکتشافی از نوع متوالی می­باشد. درمرحله­ اول، به‌منظور شناسایی ملاک­ها، فرایندهای اجرایی و محتوایی برنامه پایش ­ازدواج، با روش مرور نظام­مند مبتنی‌بر فهرست ‌وارسی (CASP)، 45 پژوهش داخلی و خارجی مربوط به کلیدواژه­های پژوهش انتخاب شدند. پس از گردآوردی پروتکل برنامه پایش ازدواج، در مرحله دوم بعد از فن­ترجمه بازترجمه، پانزده تن از متخصصان خانواده­درمانی، زوج­درمانی­ و  هیأت­ علمی ­دانشگاه­ها، نسبت ­به­ روایی ­محتوایی (CVR)، روایی صوری و پایایی اقدام کردند. ابزارهای اندازه­گیری، پرسش‌نامه­های نقاط ­قوت ارتباطی زوجین(RMCQ-S) با 32 پرسش‌، پرسش‌نامه نقاط نگران‌کننده روابط زوج (RMCQ-C) با 43 پرسش‌ و  پرسش‌نامه حوزه­های ارتباطی پایش ازدواج (MCQ-R) با 64 پرسش‌ بود. نتایج حاکی­ از میزان قابل ­قبول ­روایی­محتوایی­ پرسش‌نامه ­نقاط­قوت ارتباطی (76/0= CVR)،  پرسش‌نامه ­نقاط نگران­کننده (71/0=CVR) و پرسش‌نامه حوزه­های ارتباطی(66/0=CVR) بود. درنتیجه، روایی محتوایی پروتکل برنامه پایش ازدواج تأیید شد. ضریب توافق کاپا در این پژوهش، 71/0 درصد توافق بین ارزیابان بود که حاکی از قابلیت اعتماد بالاست. همچنین میزان پایایی  پرسش‌نامه­های مذکور با استفاده از آلفای کرونباخ در  پرسش‌نامه نقاط قوت 85/.، نقاط نگران‌کننده 89/0 و حوزه‌های ارتباطی 81/0صدم با معیار متس‌آمورنن، نشان­ می‌دهد که میزان همسانی­ درونی بین  مؤلفه‌های برنامه از وضعیت مناسبی برخوردار است. بنابراین می­توان نتیجه­ گرفت، برنامه­ پایش ازدواج با بررسی ­­ابعاد گوناگون­ روابط­ زناشویی به­عنوان برنامه­ای پیشگیرانه و مداخله­ای-انگیزشی عمل می‌کند.