استماع شهادت شهود از راه دور به روش‌های نوین ادله اثبات و چالش‌های آن

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق، واحد قائم‏شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‏شهر، ایران.

2 دانشجوی دکتری جزا و جرم‌شناسی، واحد آیت‌الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.

3 استادیار، گروه حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)

doi
10.22034/jccj.2024.433055.1455
چکیده

شهادت شهود یکی از ادله مهم در حقوق کیفری است. کیفیت شهادت‌دادن به‌صورت حضوری یا غیرحضوری و از طریق روش‌های نوین الکترونیکی از مسائل مهمی است که محل بحث و نظر است. هدف مقاله حاضر بررسی استماع شهادت شهود به روش‌های نوین ادله اثبات و چالش‌های آن است. بر همین اساس سؤال مقاله بدین‌شکل قابل ‌طرح است که استماع شهادت شهود به روش‌های نوین چگونه بوده و چالش‌های آن کدام است؟ مقاله حاضر توصیفی ـ تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سؤال مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که شهادت شهود به روش‌های نوین ادله اثبات درصورت احراز همه شرایط، ازجمله شرایط شاهد شرعی، شرایط شهادت، شرایط اختصاصی شهادت از راه دور، یعنی احراز تعذر شهود در مرجع قضایی و همچنین احراز صحت انتساب شهادت به گواهان حجیت داشته و می‌تواند در رسیدگی‌های کیفری مورد استفاده قرار گیرد. ماده 186 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 و مقررات قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392، ازجمله تبصره 2 ذیل ماده 204 این قانون، مبنای قانونی استماع شهادت شهود به روش‌های نوین ادله اثبات است. استماع شهادت شهود به روش‌های نوین ادله اثبات دارای مزیت‌هایی چون تسریع روند رسیدگی، ارزش اقتصادی و نگهداری طولانی‌مدت است. این روش، البته با چالش‌هایی مانند تعارض با اصول دادرسی، مشکلات فنی و مشکلات مرتبط با دلایل الکترونیکی مواجه است.