پاسخ انباشت عناصر و بیان ژن انزیم های آنتی اکسیدان گیاه رازیانه(Foeniculum vulgare Mill.) به اکسید نیکل نانو و توده ای

نویسندگان

1 1گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 1گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استاد دانشگاه مشهد

4 2گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/jpr.2022.2193
چکیده

استفاده گسترده و نامحدود از نانوذرات توجه محققان را به بررسی آثار محیطی آن‌ها جلب کرده است. در این پژوهش اثر اکسید نیکل نانو و توده‌ای بر انباشت عناصر و بیان ژن گیاه رازیانه بررسی شد. نانو پارتیکل سایزرجهت بررسی اندازه ذرات و پتانسیل زتا ، XRD برای مطالعه ساختار بلوری ذرات و میکروسکوپ AFM جهت بررسی ابعاد ذره مورد استفاده قرار گرفت. پس از کاشت گیاهان در شرایط گلخانه ای و تیماردهی با اکسید نیکل نانو و توده‌ای (0، 20، 100، 400 و 800 ppm )، میزان عناصر مختلف در ریشه و برگ گیاه و بیان ژن آنزیم های آنتی اکسیدان پلی فنل اکسیداز و گایاکول پراکسیداز با روش Real-Time PCR بررسی شد. نتایج نشان داد در شاهد بیش‌ترین انباشت عناصر اتفاق افتاده و تیمارهای اعمال شده به خصوص ppm 20 نانو از حرکت عناصر به برگ ممانعت نکرده و در این غلظت جابجایی عناصر به جز کلسیم و سدیم به برگ قابل توجه بود. اکسید نیکل توده‌ای اثر کاهشی بیش‌تری بر جذب عناصر نشان داد. افزایش بیان ژن ndh H در تمامی غلظت‌های نانو و توده‌ای در مقایسه با گروه شاهد مشاهده شد و بیش‌ترین افزایش مربوط به ppm 800 بود. در رابطه با ژن ndh D کاهش بیان ژن، در غلظت‌های مختلف نانو و توده‌ای نسبت به شاهد مشاهده گردید که احتمالاً به دلیل دخالت مسیرهای سم‌زدائی دیگری در مقابل تنش ایجاد شده است. با توجه به موارد ذکر شده به نظر می‌رسد گیاه رازیانه گیاهی مقاوم به اکسید نیکل نانو و توده‌ای باشد.