بررسی ساختار و فرایند رسیدگی شعبه مقدماتی دیوان کیفری بین‌المللی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، میبد، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد, ایران.

doi
10.22034/jccj.2024.433460.1458
چکیده

مسأله اصلی که در این مقاله تلاش شده بررسی شود، این است که ساختار و فرایند رسیدگی شعبه مقدماتی دیوان کیفری بین‌المللی چگونه است؟ این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سؤال مورد اشاره پرداخته شده است. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که فلسفه وجودی تأسیس شعبه مقدماتی، در مواجه با دادسرا این است که کشورها در زمان طرح اساسنامه رم، خواستار پی‌ریزی نهادی بودند که بتواند دادستان را از هرگونه شبهه در عدم رعایت موازین عدل و انصاف، مصون نگه دارد. بنابراین با تأسیس شعبه مقدماتی، راه بر هرگونه شک و شبه در انجام وظایف دادستان بسته می‌شود. شعبه مقدماتی دیوان بین‌المللی کیفری، یک سیستم دادرسی پیشرفته است که توانسته با تعامل دادسرا در مرحله تحقیقات مقدماتی، با صدور مجوزهای لازم و سیاست‌های نظارتی، تا حدودی اهداف یک دادرسی استاندارد را برآورده نماید. نتیجه این‌که در مرحله شروع به تعقیب و انجام تحقیقات مقدماتی، درصورتی‌که دادستان نخواهد مبانی عدل و انصاف را به‌عنوان یک قاضی بی‌طرف رعایت نماید، به راحتی می‌تواند تعقیب علیه یک کشور را آغاز کند و این شعبه مقدماتی است که جلوی این بی‌عدالتی را به‌عنوان یک مرجع متشکل از قضات با تابعیت‌های متفاوت سد و درصورت تشخیص، جواز تحقیق یا عدم تحقیق را صادر می‌نماید.