دادرسی عادلانه در جرایم امنیتمحور در حقوق کیفری ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران.
doi
10.22034/jccj.2024.442321.1484چکیده
تعامل و تعادل میان دادرسی عادلانه و جرایم امنیتمحور از موضوعات مهم محل بحث و اختلاف نظر است. دادرسی عادلانه محاکمه شخص در پرتو قانون و با در نظرداشت احترام به حقوق شهروندی و زمینهای برای ترویج حاکمیت قانون است، در همین حال امنیت یکی از مقولات مهم هر نظام سیاسی است که حفظ آن از اولیتهای قانونگذار است. هدف مقاله حاضر دادرسی عادلانه در جرایم امنیتمحور در حقوق کیفری ایران است. این مقاله نظری است و با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته شده است. یافتهها بر این امر دلالت دارد که در حقوق کیفری ایران، بسیاری از مصادیق دادرسی عادلانه مورد پذیرش قرار گرفته است، اما در جرایم علیه امنیت در برخی موارد، مانند اصل علنیبودن دادرسی و دسترسی وکیل به محتویات پرونده، دادرسی عادلانه با محدودیتهایی مواجه شده است. درواقع در جرایم علیه امنیت، بازپرس میتواند مانع دسترس وکیل به محتویات پرونده شود. همچنین در جرایم مخل نظم و امنیت عمومی، جلسه دادرسی میتواند با نظر قاضی پرونده بهصورت غیرعلنی برگزار شود. لازم بهذکر است که نظم عمومی واژه کلی است که لازم است مفهوم مورد نظر قانونگذار مشخص شود، زیرا بسیاری از جرایم ممکن است از نظر قاضی مخل نظم عمومی تلقی شده، لذا غیرعلنی برگزار شود.