مقایسه حق بر فرجامخواهی در قلمرو آیین دادرسی کیفری، فقه امامیه، حقوق ایران و فرانسه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
doi
10.22034/jccj.2024.416106.1378چکیده
در هر نظام قضایی، ممکن است درصدی از آرای صادره از محاکم، نادرست باشد که برای رفع آنها راهکارهایی متناسب با سیستم دادرسی، ازقبیل فرجامخواهی، پیشبینی گردیده است. هدف مقاله حاضر بررسی نقاط اشتراک و افتراقی درخصوص حق بر فرجامخواهی در قلمرو آیین دادرسی کیفری فقه امامیه، حقوق ایران و فرانسه است. مقاله حاضر حق بر فرجامخواهی در آیین دادرسی ایران و فرانسه را با بهرهگیری از روش تحقیق مقایسهای و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانهای، مورد مطالعه و پژوهش قرار داده است. یافتههای مقاله نشان میدهد که حق بر فرجامخواهی در حقوق کیفری ایران، همانند حقوق فرانسه در راستای اعمال نظارت دیوان بر اجرای صحیح قوانین در محاکم پذیرفته شده است، با این تفاوت که در نظام حقوقی فرانسه حق بر فرجامخواهی در جایگاه یک حق بنیادین بشری قابل طرح است، حال آنکه در فقه نقض حکم قاضی واجد شرایط، جزء در موارد اندک حرام است. فقدان شرایط قضاوت و مخالفت حکم قاضی با دلیل قطعی یا ضرورت فقهی، ازجمله استثنائات پذیرش فرجامخواهی در فقه است. در حقوق فرانسه نیز تحت شرایطی، حق بر فرجامخواهی پذیرفته شده و مبنای این حق عمدتاً در راستای دادرسی عادلانه و رعایت موازین حقوق بشری قابل تبیین است.