ارتقا تفکر علمی در کودکان پیش‌دبستانی: طراحی بسته آموزشی مبتنی بر رویکرد تجربی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت آموزشی دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران

3 دانشیار گروه مشاوره و روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران، تهران

doi
10.22059/japr.2020.283841.643300
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تفکر علمی از ورای ادبیات و بررسی نحوه ارتقا آن در کودکان پیش‌دبستانی بود. این نوع تفکر، مرتبط با روان‌شناسی شناختی بوده و اغلب به‌جای این‌که پدیده‌ای در محیط باشد، در ذهن افراد رخ می‌دهد. با توجه به تأثیر پررنگ دوران پیش از دبستان در پیشرفت تفکر کودکان و موفقیت‌های بعدی تحصیلی، ضروری است تا آموزش تفکر علمی در مراکز آموزشی پیش‌دبستانی موردتوجه قرار گیرد. بر پایه بررسی منابع موجود، بسته آموزشی ارتقا تفکر علمی طراحی شد. روش آموزش تفکر به شکل اجرای نیمه‌آزمایشی، در قالب جلسات مداخله تک‌آزمودنی بود. جامعه آماری این مطالعه متمرکز بردو مرکز پیش‌دبستانیشهر تهران در سال تحصیلی 97-1396 انجام شد و تعداد آماری این دو مرکز شامل 85 آزمودنی (38 دختر و 47 پسر) بود. بر همین ‌اساس، جهت بررسی مقدماتی، نمونه‌ای شامل 4 آزمودنی (2 دختر و 2 پسر) به‌صورت در دسترس انتخاب شدند و در طی هشت جلسه تحت آموزش تفکر علمی قرار گرفتند. در این روش، کودکان به‌صورت فعال در فرایند یادگیری درگیر و پاسخ آنان نسبت به محتوای هر جلسه آموزشی به‌صورت فردی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که جلسات آموزش تفکر علمی می‌تواند به یادگیرندگان کمک نماید تا در طول فرآیند یادگیری، مسائل را با شیوه تفکر علمی حل نمایند. پیشنهاد می‌شود، جهت اعتبارسنجی بسته طراحی شده آموزش تفکر علمی، اثربخشی آن بر سایر مهارت‌های شناختی کودکان پیش‌دبستانی مورد بررسی قرار گیرد.