دلایل ممنوعیت شبیهسازی انسان از منظر فقه و حقوق کیفری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
doi
10.22034/jccj.2023.401942.1294چکیده
مهمترین و شاید اصلیترین نگرانی حقوق بشر با ظهور تواناییهای نوین در عرصههای علمی و فناوری زیستشناسی شکل گرفته است. همین امر باعث مخالفتهایی با شبیهسازی انسان در فقه و حقوق شده است. هدف مقاله حاضر بررسی دلایل ممنوعیت شبیهسازی انسان از منظر فقه و حقوق کیفری است. مقاله حاضر توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانهای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافتهها بر این امر دلالت دارد که دخالت در خلقت خداوند، بههمخوردن نظام خانواده، ابهام در روابط خویشاوندی و ایجاد اختلال در وضعیت قرابت و نسب افراد شبیهسازیشده مهمترین دلایل فقهی ممنوعیت شبیهسازی انسان است. همچنین نقض کرامت انسانی، نادیدهگرفتن استقلال و آزادی فرد، عدم سودرسانی عمومی و خطر اقدام به اصلاح نژادی از طریق شبیهسازی از دلایل حقوق کیفری در مخالفت با شبیهسازی انسان است. تضمین حقوق و آزادیهای فردی شهروندان براساس اخلاق زیستی در چهارچوب اصولی نمودار میگردد که از آنها به «اصول اخلاق زیستی» یاد میگردد، این اصول و اهدافی است که حقوق کیفری در وادی اخلاق زیستی مورد تعقیب قرار میدهد. اصل آسیب یا به تعبیر دیگر، اصل لاضرر در زمره اصول بارز اخلاق زیستی است که در وادی حقوق کیفری بیش از همه مورد توجه و بحث بوده و یکی از پایههای بنیادین مداخله حقوق کیفری است. چهره دیگر این اصل در حوزه حقوق کیفری در قالب «تکلیف بر عدم آسیب» ظاهر میشود و بر عدم ایراد آسیب تأکید دارد.
