محدودیت تفکر نیوتنی در مطالعات روابط بین‌الملل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار روابط بین الملل دانشگاه تهران

doi
10.30465/cps.2017.2805
چکیده

تغییرات گسترده و سریع در حوزه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی، دگرگونی سریع ساختارها و نهادها در نظام جهانی، ضعف و ناتوانی دولت‌ها در عرصه روابط بین‌الملل، قدرت‌گرفتن بازیگران غیردولتی، گسترش ارتباطات و وابستگی متقابل روزافزون میان کشورها، چند بعدی‌شدن مفهوم تهدید و امنیت، رفتار نظام بین‌الملل را به‌شدت پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی کرده است در چنین شرایطی پارادایم‌ها و نظریه‌های رایج به‌دلیل سیطره تفکر نیوتنی در مطالعات روابط بین‌الملل و با تکیه بر روش‌های تحلیل «خطی» در تبیین و تفسیر این رویدادها با محدودیت‌های شدید مواجه شده‌اند. چرا که در این روش‌ها، روابط بین علت و معلول ساده، روشن و خطی در نظر گرفته می‌شود و موقعیت فعلی یا وضع موجود، آینده را تعیین می‌کند.این مقاله با بررسی رویکرد نیوتنی موجود در نظریه‌های روابط بین‌الملل معتقد است ناکارآمدی این نظریه‌ها به‌دلیل سلطه رویکرد نیوتنی است و با تاکید بر شکسته‌شدن مفروضات اصلی این پارادایم در عرصه علمی، به این نتیجه می‌رسد که واقعیت نظام بین‌الملل مبتنی بر تعاملات غیرخطی، بسیارپیچیده و غیرقابل پیش‌بینی بوده و با روش‌های خطی و ساده‌شده نیوتنی نمی‌توان به درک روشن و کاملی از تحولات بین‌الملل رسید. بنابراین برای توضیح رفتار نظام بین‌الملل نیازمند تفکری فراتر از رویکرد نیوتنی هستیم