فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اهمیت لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) به‌عنوان یک منبع غذایی غنی از پروتئین و سابقه طولانی تولید این محصول در استان گیلان، تحقیق درباره روش‌های مناسب کاشت و راهکارهای افزایش عملکرد، ضروری به نظر می­رسد. به این منظور، آزمایشی به‏صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار در بهار و تابستان سال 1402 در بخش رودبنه شهرستان لاهیجان، استان گیلان اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل آرایش کاشت در سه سطح، آرایش مستطیل (31×20 سانتی­متر)، لوزی (27×23 سانتی­متر) و مربع (25×25 سانتی­متر) با تراکم ثابت (حدود 16 بوته در مترمربع) و محلول­پاشی بور با غلظت 1/0 درصد و عدم مصرف بور بودند که طی دو آزمایش مجزا در تاریخ‌های پنج اردیبهشت (بهار) و هفت شهریور (تابستان) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج این آزمایش نشان داد که عملکرد دانه در زمان کاشت بهار با میانگین 3/348 گرم بر مترمربع نسبت به زمان کاشت تابستان با میانگین 0/204 گرم بر مترمربع، برتری معنی­داری داشت (41 درصد افزایش). محلول­پاشی بور نیز با میانگین 9/307 گرم بر مترمربع نسبت به عدم مصرف بور با میانگین 5/244 گرم بر مترمربع، اثر معنی­داری در افزایش عملکرد دانه داشت (20 درصد افزایش)، ولی تیمارهای آرایش کاشت بر عملکرد دانه اثر معنی‌داری نداشتند. میانگین اجزای عملکرد دانه شامل تعداد غلاف در بوته و وزن 100 دانه در زمان کاشت بهار به‏ترتیب 6/15 غلاف و 8/42 گرم بودند که نسبت به زمان کاشت تابستان به‌ترتیب 37 و شش درصد افزایش داشتند و اثر محلول‌پاشی بور نیز با میانگین‌های 8/13 غلاف در بوته و وزن 100 دانه 6/42 گرم نسبت به عدم مصرف بور به‌ترتیب 16 و 5 درصد برتری داشتند. در آرایش کاشت مربع با میانگین 8/41 گرم، نسبت به آرایش‌های لوزی و مستطیل، وزن 100 دانه بیشتری حاصل شد. براساس نتایج آزمایش حاضر، کشت لوبیای محلی استان گیلان (پاچ‌باقلا) در فصل بهار، با آرایش کاشت مربع و محلول‌پاشی برگی بور نسبت به کاشت در تابستان و آرایش کاشت مستطیل و لوزی از نظر عملکرد دانه و سایر صفات و شاخص‌های رشد، برتری داشت.