فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ضعف بنیه بذر، آسیب‌دیدگی ریشه‌ها در زمان انتقال نشا و حساسیت بالا به تنش‌های محیطی از مهم‌ترین محدودیت‌های استقرار اولیه برنج محسوب می‌شوند؛ ازاین‌رو، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پیش‌تیمارهای مختلف بذر بر بهبود صفات گیاهچه‌ای برنج رقم هاشمی به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. پیش‌تیمارها شامل 16 سطح شاهد، نانوذره ‌اکسیدروی (ZnO)، قارچ­های همزیست Trichoderma longibrachiatum و Trichoderma atroviride، هیومیک ­‌اسید (HA) و ترکیبات دوگانه، سه‌گانه و چهارگانه این پیش­تیمارها بودند. قارچ‌ها در محیط کشت مایع (PDB) کشت و پس از گذشت دو هفته که رشد رویشی قارچ‌ها به حداکثر خود رسید، سوسپانسیونی با غلظت 108 واحد کلونی‌ساز در میلی‌لیتر (CFU/ml) تهیه گردید. برای هیومیک ‌اسید و نانواکسیدروی از غلظت 100 پی‌پی‌ام استفاده شد. نمونه‌برداری از گیاهچه در 5، 15، 25 و 35 روز پس از بذرپاشی انجام و صفات مورفولوژیک از جمله طول ریشه و ساقه، نسبت طول ریشه به ساقه، وزن خشک ریشه و ساقه، نسبت وزن خشک ریشه به ساقه و وزن خشک کل اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد در بین سطوح مختلف پیش‌تیمار، نانو‌اکسید روی به‌ترتیب با 50/23 و 55/28 درصد افزایش نسبت به شاهد، بیشترین تأثیر را بر وزن خشک ریشه و وزن خشک کل داشت. ترکیب پیش‌تیمار (نانوذره اکسید روی+ هیومیک اسید+ قارچ تریکودرما لانگیبراچیاتوم + قارچ تریکودرما آترویریده) نیز با 81 میلی‌گرم در بوته و حدود 39 درصد افزایش نسبت به شاهد بیشترین وزن خشک ساقه را به ثبت رساند. پیش‌تیمارهای تلفیقی به‌ویژه ترکیبات حاوی ZnO  به‌طور معنی‌داری طول ریشه (حدود 2 تا 5/7 درصد افزایش) و وزن خشک ساقه (حدود 7 تا 39 درصد افزایش) را بهبود دادند. در مجموع نتایج بیانگر تأثیر مثبت کاربرد تلفیق پیش‌تیمارهای قارچ‌های همزیست، هیومیک ‌اسید و نانواکسید روی بوده و می‌تواند به­عنوان راهکاری کارآمد برای بهبود رشد و استقرار گیاه برنج در مراحل اولیه رشد به ‌شمار آید.