فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مناطق خشک و نیمه‌خشک، شوری خاک، یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده جوانه‌زنی بذر و رشد گیاه است. به‌کارگیری تکنیک‌هایی مانند پرایمینگ بذر می‌تواند نقش قابل‌توجهی در افزایش ظرفیت جوانه‌زنی گیاهان بومی مقاوم به شوری ایفا کند. هدف این مطالعه، بررسی تأثیر پرایمینگ بذر با محلول‌های کلرید سدیم (NaCl) و نیترات پتاسیم (KNO₃) بر صفات جوانه‌زنی و رشد اولیه سالسولا ریجیدا (Salsola rigida) می‌باشد. این آزمایش در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با تیمارهای NaCl و KNO₃ در سه غلظت (۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌مول) و آب مقطر به‌عنوان شاهد انجام گردید. بذرهای شش جمعیت مختلف (240، 210، 204، 226، 237 و 106) جمع‌آوری، ضدعفونی و پیش از تیمارهای پرایمینگ تحت سرمایش مرطوب قرار گرفتند. آزمایش‌ها در شرایط آزمایشگاهی با استفاده از ژرمیناتور انجام شد. شاخص‌های جوانه‌زنی اندازه‌گیری‌شده شامل درصد جوانه‌زنی، طول گیاهچه، شاخص بنیه بذر، سرعت تجمعی جوانه‌زنی و میانگین زمان جوانه‌زنی بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شد. نتایج نشان داد، که پرایمینگ بذر با کلرید سدیم (NaCl) و نیترات پتاسیم (KNO₃)، به‌ویژه در غلظت‌های ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌مولار NaCl، به طور قابل توجهی صفات جوانه‌زنی و رشد اولیه جمعیت‌های مختلف سالسولا ریجیدا (Salsola rigida) را بهبود می‌بخشد. تیمار ۱۰۰ میلی‌مولار NaCl در جمعیت ۲۴۰، درصد جوانه‌زنی را به ۷۰ درصد رساند و سرعت تجمعی جوانه‌زنی را به ۱۷.۴۰ افزایش داد.  بیشترین میانگین طول گیاهچه‌ها تحت تیمار ۱۵۰ میلی‌مولار NaCl در جمعیت ۲۴۰ در کنار جمعیت ۱۰۶ مشاهده شد؛ طول گیاهچه جمعیت ۲۴۰ به ۲۳.۴ میلی‌متر و طول گیاهچه جمعیت ۱۰۶ به ۲۴.۴۷ میلی‌متر رسید. شاخص بنیه بذر در جمعیت ۲۴۰ با تیمارهای ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌مولار NaCl به ترتیب ۱۳۳۷ و ۱۳۳۲ ثبت شد. این نتایج نشان می‌دهد، که پرایمینگ نه تنها جوانه‌زنی بذر را افزایش می‌دهد، بلکه رشد گیاهچه و بنیه آن را نیز تقویت می‌کند و می‌تواند به عنوان یک روش عملی و کم‌هزینه برای بهبود موفقیت استقرار گیاهان مقاوم به شوری در مناطق خشک و نیمه‌خشک مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، تنوع جمعیتی درون یک گونه نقش مهمی در توانایی گیاه برای مقابله با تنش‌ها و آفات ایفا می‌کند.