کاربرد شاخص ترکیبی جداسازی- تجزیه مصرف انرژی در بخشهای کشاورزی و صنعت ایران
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22067/jead.2022.74585.1111چکیده
در دنیای امروز، انرژی نقـش برجسـتهای در زمینـههـای مختلف اقتصادی و سیاسی ایفا میکند. نقشی که بسیاری از کشورها را گرفتار اقتصاد تک محصولی و عـوارض ناشـی از آن و برخی دیگر را دچار مشکلات هزینهای ناشی از افزایش قیمت انرژی نموده و در نگاهی کلانتر، حتـی مناسبات و مناقشات کشورها در سـطح بـینالملـل را متـأثر ساخته است. باتوجه به محدودیت منابع انرژی پایانپذیر و نقش آن در رشد اقتصادی، استفاده بهینه از آن، یک هدف مهم در توسعه اقتصادی هر کشور میباشد. بنابراین شناخت عوامل مؤثر بر تغییرات مصرف انرژی ضروری بوده و این امر مستلزم تجزیه مصرف و بررسی سهم اثرساختاری، تولیدی و شدت انرژی در تغییرات مصرف انرژی است. در مطالعه حاضر با استفاده از شاخص دیویژیای میانگین لگاریتمی (LMDI)، به تجزیه سهم اثرساختاری، تولیدی و شدت انرژی در تغییرات مصرف انرژی بخشهای صنعت و کشاورزی و سپس با استفاده از شاخص جداسازی (Decoupling) به بررسی رابطه بین مصرف انرژی و رشد تولید ناخالص داخلی در این دو بخش پرداخته شده است. نتایج تجزیه مصرف انرژی در بخش صنعت نشان داد در بیشتر سالهای مورد مطالعه، اثر شدت انرژی و در بخش کشاورزی اثر تولیدی بیشترین نقش را در تجزیه مصرف انرژی داشته است. حالتهای مختلف شاخص جداسازی و عوامل مؤثر بر مصرف انرژی در بخش صنعت و کشاورزی میتواند بهعنوان شواهدی برای تلاش کشورها، جهت جداسازی قوی و ذخیره انرژی بخش صنعت و کشاورزی مورد استفاده قرار گیرند. پیشرفت تکنولوژی و نوآوری میتواند وابستگی رشد بخشها به مصرف انرژی را کاهش دهد.
