فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مسائل بحث‌برانگیز در قانون درخصوص قوانین کیفری مبحث دیه می‌باشد. هدف این پژوهش واکاوی ماهیت فقهی و حقوقی دیه در سه کشور ایران، عراق و ترکیه است که آیا ماهیت دیه مجازات یا جبران خسارت می‌باشد. روش پژوهش به این صورت است که داده‌های مورد استفاده برای این نگارش از طریق روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و به روش توصیفی ـ تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته پژوهش این است که ماهیت دیه در بین فقها و علمای حقوق متفاوت است گروهی از علما و فقها ماهیت آن را مجازات صرف می‌دانند و گروه دیگر جبران خسارت تلقی می‌کنند، گروهی نیز ماهیت آن را تلفیقی از دیدگاه مجازات و جبران خسارت برمی‌شمرند. در قانون ترکیه، سال‌هاست که قانون و مجازات دیه حذف شده است، ولی در قانون ایران و عراق ماهیت دیه، مجازات قلمداد گشته است. از آنجایی که در تعاریف حقوق‌دانان و فقها در مورد معنای دیه، اتفاق نظر نیست، لذا نویسنده این مقاله درصدد تبیین ماهیت دقیق دیه می‌باشد. نتیجه این است که صرف مجازات قلمدادنمودن دیه، پاسخگوی چالش‌ها و معضلات حقوقی پیش رو نمی‌باشد. چه این‌که خلأ قانونی منجر به افزایش رو به رشد پرونده‌های قضایی در محاکم می‌گردد، لذا نیکوست قانون‌گذار ایران با در نظرگرفتن نظرات فقها و علمای حقوق خسارات زیان‌دیده را در قالب خسارات مستقلی پیش‌بینی نماید تا گستره عدالت در جامعه را افزایش دهد.