فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این آزمایش در فصل زراعی 1403-1402 در شهرستان ایوان استان ایلام به‌صورت کرت­های خرد‌شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح آبیاری (7، 9 و 12 روز) به‌عنوان عامل اصلی و پنج تیمار کودی (شاهد، کود زیستی بارور-2 فسفاته، پتاسه بارور، کود فسفر و کود پتاسیم) به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که تنش خشکی حاصل از افزایش فاصله آبیاری به ۱۲ روز موجب بروز محدودیت‌های فیزیولوژیکی قابل توجهی در لوبیا چشم‌بلبلی گردید که به‌صورت کاهش ۲۸ درصدی تعداد غلاف‌ در بوته و ۳۲ درصدی عملکرد دانه در مقایسه با شاهد (آبیاری در فواصل 7 روزه) بود. کود زیستی بارور-2 فسفاته به‌عنوان ابزار کلیدی در کاهش این اثرات عمل کرد و توانست در شرایط تنش ملایم (آبیاری 9 روزه) 90 درصد پتانسیل عملکرد را حفظ نماید. در تیمار ترکیبی آبیاری 7 روزه همراه با بارور-2، بیشترین عملکرد (9/1434 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد که 22 درصد بیشتر از کوددهی مرسوم بود. رژیم آبیاری نُه روزه همراه با کود زیستی دارای مزیت دوگانه صرفه‌جویی 30 درصد آب آبیاری همراه با حفظ 90 درصد حداکثر عملکرد بود. بررسی حاضر نشان داد که مدیریت تغذیه‌ای مناسب با استفاده از کود زیستی بارور-2 فسفاته می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مؤثر در ارتقاء تاب‌آوری لوبیا چشم‌بلبلی در برابر محدودیت‌های آبی عمل کند. از‌این‌رو، کاربرد کود زیستی در کنار مدیریت بهینه آبیاری می‌تواند به‌عنوان الگویی عملی و سازگار با تغییر اقلیم برای توسعه سامانه‌های کشت حبوبات در شرایط محدودیت منابع آبی توصیه گردد.