اثر تاریخ کاشت و منابع کودی بر عملکرد و کیفیت دانه لوبیا چشم‌بلبلی (Vigna unguiculate L.) در شرایط کم‌آبیاری

نویسندگان

1 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/ijpr.2025.95353.1116
چکیده

برای ارزیابی عملکرد و کیفیت دانه لوبیا چشم­بلبلی (Vigna unguiculate L.) تحت تأثیر نوع کود، میزان آبیاری و تاریخ کاشت، یک پژوهش مزرعه­ای در سال 1402 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه پیام نور مرکز شادگان اجرا گردید. آزمایش به‌صورت کرت­های دو بار خرد‌شده با سه تکرار انجام شد. تاریخ کاشت (25 خرداد، 15 تیر و 25 تیر) در کرت اصلی، آبیاری (تأمین 100 ، 80 و 40 درصد نیاز آبی گیاه) در کرت­های فرعی و نوع کود (شاهد؛ کود شیمیایی شامل اوره+ سوپرفسفات تریپل+ سولفات پتاسیم به‌میزان 100 کیلوگرم در هکتار از هر منبع؛ کود حیوانی به‌میزان 30 تن در هکتار و کمپوست حاصل از مخلوط کود گاوی و تفاله نیشکر به نسبت 1:1 به‌میزان 30 تن در هکتار) در کرت­های فرعی فرعی قرار داده شدند. نتایج نشان داد که در تاریخ کاشت 25 تیرماه و 40 درصد نیاز آبی، لوبیا چشم­بلبلی با افت چهار برابری تولید دانه (از 2845 به 647 کیلوگرم در هکتار) مواجه ­شد. با تأمین 80 و 100 درصد نیاز آبی و کاربرد کود شیمیایی، بیشترین عملکرد پروتئین (حدود 440 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. به‌طورکلی، تاریخ کاشت 15 تیرماه همراه با تأمین 100 درصد نیاز آبی و مصرف کود شیمیایی برای دستیابی به بالاترین عملکرد دانه و پروتئین در لوبیا چشم­بلبلی قابل توصیه است. در صورت بروز کم­آبی، می­توان تأمین نیاز آبی لوبیا چشم­بلبلی را به 80 درصد کاهش داد تا با کاربرد کود شیمیایی، عملکرد دانه مطلوب (حدود 2450 کیلوگرم در هکتار با افت حدود 14 درصدی) و همچنین عملکرد پروتئینی برابر با تأمین 100 درصد نیاز آبی و مصرف کود شیمایی به دست آید.