اثر تاریخ کاشت و منابع کودی بر عملکرد و کیفیت دانه لوبیا چشمبلبلی (Vigna unguiculate L.) در شرایط کمآبیاری
نویسندگان
1 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22067/ijpr.2025.95353.1116چکیده
برای ارزیابی عملکرد و کیفیت دانه لوبیا چشمبلبلی (Vigna unguiculate L.) تحت تأثیر نوع کود، میزان آبیاری و تاریخ کاشت، یک پژوهش مزرعهای در سال 1402 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه پیام نور مرکز شادگان اجرا گردید. آزمایش بهصورت کرتهای دو بار خردشده با سه تکرار انجام شد. تاریخ کاشت (25 خرداد، 15 تیر و 25 تیر) در کرت اصلی، آبیاری (تأمین 100 ، 80 و 40 درصد نیاز آبی گیاه) در کرتهای فرعی و نوع کود (شاهد؛ کود شیمیایی شامل اوره+ سوپرفسفات تریپل+ سولفات پتاسیم بهمیزان 100 کیلوگرم در هکتار از هر منبع؛ کود حیوانی بهمیزان 30 تن در هکتار و کمپوست حاصل از مخلوط کود گاوی و تفاله نیشکر به نسبت 1:1 بهمیزان 30 تن در هکتار) در کرتهای فرعی فرعی قرار داده شدند. نتایج نشان داد که در تاریخ کاشت 25 تیرماه و 40 درصد نیاز آبی، لوبیا چشمبلبلی با افت چهار برابری تولید دانه (از 2845 به 647 کیلوگرم در هکتار) مواجه شد. با تأمین 80 و 100 درصد نیاز آبی و کاربرد کود شیمیایی، بیشترین عملکرد پروتئین (حدود 440 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. بهطورکلی، تاریخ کاشت 15 تیرماه همراه با تأمین 100 درصد نیاز آبی و مصرف کود شیمیایی برای دستیابی به بالاترین عملکرد دانه و پروتئین در لوبیا چشمبلبلی قابل توصیه است. در صورت بروز کمآبی، میتوان تأمین نیاز آبی لوبیا چشمبلبلی را به 80 درصد کاهش داد تا با کاربرد کود شیمیایی، عملکرد دانه مطلوب (حدود 2450 کیلوگرم در هکتار با افت حدود 14 درصدی) و همچنین عملکرد پروتئینی برابر با تأمین 100 درصد نیاز آبی و مصرف کود شیمایی به دست آید.