تحلیل پویاییهای صنعت زیتون در ایران با استفاده از رویکرد پویاییشناسی سیستمها
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکتری پویایی شناسی سیستمها، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف،مدیر گروه پژوهشی پویاییشناسی سیستمها در موسسه آموزش عالی امام جواد یزد
doi
10.22034/ijts.2021.245370چکیده
صنعت زیتون یکی از صنایع مهم در ایران میباشد. در سالهای اخیر جهت توسعه این صنعت در بخشهای مختلف زنجیره تامین از کشاورزی و کاشت درخت زیتون تا صنایع تبدیلی برنامهریزیهای خوبی صورت گرفته است. برای توسعه این صنعت نیاز به برآورد صحیح رفتار عرضه و تقاضا در کل زنجیره تامین در افق بلندمدت از طریق درک پویاییهای این صنعت میباشد. لذا در این مقاله با استفاده از رویکرد پویایی شناسی سیستمها به تحلیل پویاییهای صنعت زیتون در ایران پرداخته شده است. زنجیره تامین صنعت زیتون دارای 4 قسمت اصلی شامل کشت و برداشت زیتون؛ فرآوری، تولید، توزیع و مصرف روغن زیتون؛ فرآوری، تولید، توزیع و مصرف کنسرو زیتون؛ و قیمت روغن و کنسرو زیتون می باشد. نتایج مدلسازی نشان داد که در حالت عادی برای کاهش واردات برای کنسرو زیتون حدود 25 سال و برای روغن زیتون 40 سال زمان لازم بوده و نیاز به 600 هزار هکتار زمین زیر کشت، 20 شرکت فرآوری می باشد. همچنین رفتار مدل تحت سناریوهای مختلف نشان داد که برای افزایش مصرف فرآوردههای زیتون نیاز است که سیاستهای تشویقی در مصرف با سیاستهای توسعه ایی تولید همراه باشد چراکه مصرف تابعی از قیمت و قیمت تابعی از تولید است. همچنین مشخص شد که با تقویت تکنولوژی کاشت و برداشت نیاز به سرمایه گذاری در زمین کمتر می شود. همچنین مدل نشان داد که بدلیل آسیب دیدگی زیتون میبایست با واردات زیتون آن را جبران کرد لذا نیاز به اصلاح قانون ممنوعیت واردات زیتون است.